بایگانی نویسنده: حمیدرضا

گنجور رومیزی ویرایش ۲.۳ و سفرنامهٔ ناصرخسرو

در ویرایش ۲.۳ گنجور رومیزی همان گونه که یکی از دوستان پیشنهاد کرده بود دامنهٔ عملکرد دکمهٔ فال را می‌توان به گونه‌ای تنظیم کرد که بخشهای مختلف از آثار شاعران متفاوت را پوشش دهد.

دامنهٔ عملکرد دکمهٔ فال
تعیین بخشهایی که دکمهٔ فال از آنها شعر انتخاب می‌کند

از آنجا که نمایش فهرست محتویات متون منثور با نمایش اولین پاراگراف آنها در فهرست کند بود در این ویرایش متون پاراگرافهای اول بلند بریده می‌شود و این صفحات سریع‌تر نمایش داده می‌شوند.

نمایش فهرست متون منثور در گنجور رومیزی ویرایش ۲.۳

بهینه‌سازیها و رفع اشکالهای جزئی دیگری هم در این ویرایش صورت گرفته است که از آن جمله می‌توان به مقایسه‌های بیشتر در هنگام اضافه کردن مجموعه‌های اشعار جهت جلوگیری از ورود داده‌های تکراری یا نامعتبر به برنامه و همینطور انتقال فرمانهای «اضافه کردن مجموعه‌های اشعار …» و «دریافت فهرست مجموعه‌های اشعار» به منوی جدید «مجموعه‌ها» اشاره کرد.

نصاب به‌روزرسانی این ویرایش را از این نشانی دریافت کنید.

علاوه بر این سفرنامهٔ ناصر خسرو با استفاده از فایل قابل دریافت از سایت تصوف ایران (این صفحه) و با بخش‌بندی در قالب صد بخش مجزا در جهت تسهیل مطالعه به سایت اضافه شد (سفرنامهٔ ناصر خسرو در گنجور). مجموعهٔ مناسب جهت گنجور رومیزی را از این نشانی دریافت کنید.

یادآوری مجدد: در این ویرایش فرمان «اضافه کردن مجموعه‌های اشعار …» دیگر در منوی «ابزارها» قرار ندارد و به منوی جدید «مجموعه‌ها» منتقل شده است.

دیوان هلالی جغتایی

همونطور كه قبلا گفته بودم دارم توی وقت‌های مرده‌ام تایپ می‌كنم. این فایلی كه پیوست كردم حاصل كار تا اینجاست كه شامل غزل‌ها تا حرف ب و قصاید و مقطعات و مخمس و رباعیات و مثنوی شاه و گدا جمعاً حدود ۱۸۰۰ بیت است كه حدود یك سوم حجم كل دیوان است. بقیهٔ غزل‌ها و مثنوی صفات‌العاشقین را هم باز در اوقات مرده تایپ خواهم كرد (كی تمام شود خدا می‌داند!). … مقدمهٔ دیوان را هم كه سعید نفیسی نوشته است پیوست كردم. (برای آشنایی با شاعر). … راستی تایپ هم از روی نسخهٔ كتابخانهٔ تبرستان است.

آنچه خواندید گزیده‌ای از ایمیل همراه گرامی گنجور آقای علی پی‌سپار است که به ضمیمهٔ آن اشعار هلالی جغتایی را به گنجور هدیه کرده‌اند. حجم فعلی از دیوان هلالی جغتایی با استفاده از فایل PDF قابل دریافت از این صفحه و -همانطور که اشاره شد- به همت آقای پی‌سپار به گنجور اضافه شده است (آثار هلالی جغتایی در گنجور).

دیوان هلالی جغتایی

مجموعهٔ مناسب برای گنجور رومیزی را از اینجا دریافت کنید.

کلیله و دمنهٔ بهرامشاهی

کتاب کلیله و دمنه به ترجمهٔ ابوالمعالی نصرالله منشی با استفاده از نسخهٔ قابل دریافت از سایت تصوف ایران (این صفحه) از طریق گنجور در دسترس قرار گرفت (کلیله و دمنه در گنجور).

کلیله و دمنه

برای مطالعهٔ آسان‌تر، بابها به بخشهای کوچکتر تقسیم‌بندی شده‌اند و بعضاً عناوینی متناسب برای آنها انتخاب شده است.

دوستان فایل مناسب برای اضافه کردن به گنجور رومیزی را از اینجا دریافت کنند.

۶۰ غزل دیگر از عرفی شیرازی

به لطف همراه گرامی گنجور جناب رسته که آثار عرفی شیرازی به لطف بی‌چشمداشت ایشان از طریق گنجور در اختیار علاقمندان قرار گرفته (اینجا و اینجا را ببینید) ۶۰ غزل دیگر از این شاعر پارسی‌گو شامل فهرست غزلیات منتهی به حروف «ذال» تا «لام» در گنجور در دسترس قرار گرفت (غزلیات عرفی) تا حجم آثار در دسترس این شاعر در گنجور به 2703 بیت برسد.

مجموعهٔ اشعار کامل‌تر عرفی برای گنجور رومیزی را از این نشانی نشانی دریافت کنید.

رباعیات خلیل‌الله خلیلی

به لطف همراه گرامی گنجور، آقای مهران صمدنژاد، مجموعه‌ای از رباعیات و دوبیتیهای خلیل‌الله خلیلی شاعر معاصر افغانی در دسترس قرار گرفت.

خلیل‌الله خلیلی

کاربران گنجور رومیزی با دریافت این فایل می‌توانند آن را به برنامهٔ خود اضافه کنند.

پایگاه داده‌های مشترک برای گنجور رومیزی و ساغر

در نوشتهٔ اعلان انتشار ویرایش ۲.۲ گنجور رومیزی اشاره شد که در این ویرایش می‌توانید مسیر فایل پایگاه داده‌های برنامه را (در هنگام نصب) انتخاب کنید. این قابلیت، علاوه بر حل مشکل دسترسی نوشتن در مسیر نصب برنامه در ویندوز ۷ امکان این را می‌دهد که برای گنجور رومیزی و ساغر از یک فایل پایگاه داده استفاده کنید.

فایل پایگاه داده‌های ساغر و گنجور رومیزی ganjoor.s3db نام دارد که در ویرایشهای قدیمی گنجور رومیزی در مسیر آن قرار داشت. برای تغییر مسیر این فایل در آخرین ویرایش، در محل نصب گنجور رومیزی فایل ganjoor.ini را باز کنید. مسیر دایرکتوری حاوی فایل یاد شده در برابر عنوان Path نوشته شده است که می‌توانید با تغییر آن به مسیر مورد نظر خود و ذخیرهٔ آن، مسیر پایگاه داده‌های برنامه را تغییر دهید. دقت کنید که لازم است خودتان فایل ganjoor.s3db را به مسیر مورد نظرتان کپی کرده باشید.

محتوی مسیر نصب گنجور رومیزی
محتوای فایل ganjoor.ini

مسیر پیش‌فرض پایگاه داده‌های ساغر در حال حاضر، در درایو ویندوز (عموماً C:‎)، زیرشاخهٔ کاربری که برنامه را نصب کرده (در ویندوز ۷ و ویستا این زیرشاخه Users و در ویندوز XP این زیرشاخه Documents And Settings نام دارد)، زیرشاخهٔ Pojh، زیرشاخهٔ Saaghar است. به عنوان نمونه برای من با کاربر ویندوزی hamid مسیر این زیرشاخه به این صورت است (ویندوز ۷):

C:\Users\hamid\Pojh\Saaghar

لذا من در صورتی که بخواهم از یک فایل پایگاه داده‌های مشترک برای هر دو برنامه استفاده کنم باید محتوای فایل ganjoor.ini را به این شکل تغییر دهم:

Path=C:\Users\hamid\Pojh\Saaghar

اگر نصاب کامل گنجور رومیزی را در اختیار دارید، امکان تعیین مسیر پایگاه داده‌های برنامه را در حین نصب دارید:

انتخاب مسیر پایگاه داده‌ها در نصاب کامل گنجور رومیزی

توجه داشته باشید که نصاب گنجور رومیزی در صورت وجود فایل ganjoor.s3db در مسیر انتخاب شده از قبل آن را رونویسی نمی‌کند و همان فایل قدیمی را نگه می‌دارد. در صورتی که تمایل دارید فایل قدیمی رونویسی شود باید خودتان پیش از نصب گنجور رومیزی آن را حذف کنید.

ویرایش ۲.۲ گنجور رومیزی و غزلیات بیدل

ویرایش ۲.۲ گنجور رومیزی علاوه بر چند رفع اشکال شامل قابلیتهای جدیدی از جمله حذف خودکار آثار قدیمی یک شاعر در هنگام اضافه کردن مجموعه اشعار جدید از او، امکان تغییر مسیر پایگاه داده‌های برنامه با ویرایش مسیر آن در فایل ganjoor.ini واقع در مسیر نصب (و در نتیجه امکان نصب برنامه در مسیر Program Files در ویندوز ۷ و ویستا و همینطور امکان استفادهٔ مشترک با ساغر از یک فایل پایگاه داده) و پشتیبانی از نمایش زندگینامهٔ شاعران همانند ساغر است. برای مشاهدهٔ اطلاعات بیشتر اینجا را ببینید. نصاب به‌روزرسانی را از اینجا دریافت کنید.

مجموعهٔ کامل غزلیات بیدل را نیز می‌توانید از اینجا دریافت کنید و به گنجور رومیزی خود اضافه کنید. توصیه می‌شود پیش از اضافه کردن این مجموعه برنامهٔ خود را به‌روز کنید.

اشعاری از شاعر معاصر آقای سید حمیدرضا برقعی

به همت دوست گرامی آقای سجاد مهرابی مجموعه‌ای از اشعار آقای سید حمیدرضا برقعی برای گنجور رومیزی آماده شده و در دسترس قرار گرفته است. این مجموعه را از اینجا دریافت کنید.

سید حمیدرضا برقعی

پایان مرحلهٔ دوم بازبینی خروجیهای OCR

مرحلهٔ دوم بازبینی خروجیهای OCR که شامل بازبینی ۳۳۱۶۰ خط شعر بریده شده از جلد دوم غزلیات بیدل بود با ۱۰۵۷۷۵ مورد بازبینی و در حالی پایان یافت که از لحاظ آماری، تعداد بازبینیها به ازای هر تصویر پراکندگی بسیار مناسبتری از مرحلهٔ اول دارد و در حالی که در مرحلهٔ قبل ۴۶ درصد موارد تنها یک بار بازبینی شده بودند، در این مرحله بیش از ۹۹ درصد تصاویر حداقل سه بار بازبینی شده‌اند (۲۶۹ مورد کمتر از سه بار، ۴۳۷۵ مورد بیش از سه بار و باقی دقیقاً سه بار بازبینی شده‌اند). ۵۳۵۰۷ مورد (حدود ۵۰ درصد)، همان متن OCR شده را بدون کوچکترین تغییری تأیید کرده‌اند (برای ۲۱۲۷۲ از ۳۳۱۶۰ تصویر یعنی ۶۴ درصد تصاویر)، ۳۵۰ مورد از تصاویر ناخوانا گزارش شده‌اند و ۶۹۰ تصویر «بد بریده شده» ثبت شده‌اند.

در مجموع ۴۲۳۱ آی.پی مستقل از دوستانی که مشارکت کرده‌اند به ثبت رسیده است. نمودارهای زیر روند بازبینی را نشان می‌دهند.


با پایان این مرحله، غزلیات بیدل دهلوی تقریباً به طور کامل (حدود ۳۲۳۳۰ بیت در قالب ۲۸۲۷ غزل) روی سایت در دسترس قرار گرفته است (صفحات معدودی از این کتاب در حین اسکن و بر اثر کشش همزمان چند برگه توسط اسکنر از قلم افتاده است و این مشکل را من در بازبینی نهایی متوجه شدم). این اشعار بر اساس حروف آخر روی از نو مرتب شده‌اند (ترتیب اولیهٔ نسخهٔ چاپی، بر اساس حرف آخر روی و سپس حروف ابتدایی غزل بود که عملاً بسیار ناکارآمد است).

تعداد زیاد غزلیات بیدل باعث شده صفحهٔ فهرست آنها سنگین شود که در فرصت مناسب همانند فهرست غزلیات شمس آن را به چند صفحهٔ مجزا می‌شکنم تا این مشکل حل شود.

نسخهٔ مخصوص گنجور رومیزی را پس از اعمال چند تغییر بر روی برنامه، جهت سازگاری بیشتر آن با ساغر و همینطور رفع مشکلی که در حال حاضر برای اضافه کردن مجموعه‌های شامل اشعار یک شاعر از پیش موجود وجود دارد ارائه خواهم کرد.

مرحلهٔ سوم بازبینی، برای ۶۴۱۲ تصویر از اشعار قاآنی (غزلیات، قطعات و سایر اشعار بعد از قصاید) از پنجشنبهٔ هفتهٔ پیش آغاز شده است.

از لطف و زحمت تمامی دوستانی که تا به حال در این کار مشارکت کرده‌‎اند بار دیگر و به سهم خودم تشکر می‌کنم.

ساغر؛ نرم‌افزار آزاد و رایگان شعر فارسی

به همت آقای سیدرضی علوی‌زاده نرم‌افزار ساغر تهیه و در دسترس علاقمندان قرار گرفته است. پایگاه داده‌های این نرم‌افزار با گنجور رومیزی همخوانی دارد و از مزایای آن بر گنجور رومیزی می‌توان به عدم نیاز به نصب هیچگونه پیش‌نیاز (بر خلاف گنجور رومیزی که برای اجرا نیاز به سکوی ‎.NET دارد)، پشتیبانی از برگه‌ها، نمایش تصویر شعرا و همراه داشتن زندگینامه‌ای مختصر برای هر شاعر، جستجوی سریع و متفاوت با گنجور رومیزی، امکان کپی ابیات انتخاب شده، امکان ذخیرهٔ متن اشعار به فرمت PDF، HTML، TeX و متن ساده و مهمتر از همه امکان اجرای آن بر روی سیستم‌عاملهای لینوکس و مک‌اینتاش (علاوه بر ویندوز) اشاره کرد (در حال حاضر، تنها نصاب نسخهٔ ویندوز نرم‌افزار در دسترس قرار گرفته است). برای مشاهدهٔ اطلاعات بیشتر اینجا را ببینید.

جستجو در ساغر

توصیه می‌کنم کاربران گنجور رومیزی حتماً این نرم‌افزار را دریافت کنند و نظرات خود را با آقای علوی‌زاده (از طریق سایت ایشان در این نشانی) در میان بگذارند.

ساغر را دریافت کنید