بایگانی برای دسته بندی 'گنجور'

نحوهٔ مقایسهٔ متن شاهنامه در گنجور با تصویر چاپ مسکو

شنبه، آوریل 9th، 2022

در صورتی که تمایل دارید متن یک بیت شاهنامهٔ گنجور را با تصویر مرجع چاپی آن مقایسه کنید روی شمارهٔ بیت در گنجور بزنید تا ردیف سوم شماره‌ها را (شماره در بخش) ببینید.

شماره در بخش
در این نمونه عدد مد نظر «شماره در ضحاک» است (۱۲۹)

سپس از قسمت تصاویر مرتبط روی تصویر «منبع کاغذی گنجور» بزنید.

منبع کاغذی گنجور

تصویری که باز می‌شود مربوط به اولین بیت شعر متناظر در گنجور است و در صورت نیاز با مشاهدهٔ تصاویر بعدی به تصویر متناظر بیت مورد نظرتان می‌رسید. در سمت راست تصاویر ابیاتی که شماره‌شان مضربی از ۵ است می‌توانید شماره بر اساس بخش را ببینید که کافی است شماره‌ای را که در مرحلهٔ اول در گنجور دیده بودید اینجا بیابید و آن را مقایسه کنید.

بیت ۱۲۹ در بخش ضحاک در نسخهٔ چاپی

دسترسی آسان‌تر به منابع کاغذی

جمعه، آوریل 1st، 2022

از این پس برای مواردی چون دیوان حافظ، شاهنامه، مثنوی، کلیات سعدی و … که مرجع چاپی یا خطی گنجور مشخص است و تصاویر منبع کاغذی فهرست‌گذاری شده است، در فهرست تصاویر مرتبط با شعر، تصویر مربوط به مرجع کاغذی متن گنجور، مقدم بر تصاویر دیگر و با متنی متمایزکننده نمایش داده می‌شود.

منبع کاغذی گنجور

در هنگام ویرایش متون دارای منبع کاغذی مشخص هم، تصویر و لینک به تصویر مرجع نمایش داده می‌شود تا هم تشخیص اشکالات تایپی احتمالی با مقایسه با اصل کاغذی آسان‌تر باشد و هم مشخص باشد که کدام دسته از پیشنهادها به دلیل عدم مطابقت با نسخهٔ مرجع مورد پذیرش قرار نخواهد گرفت.

منبع کاغذی در ویرایشگر

حذف گزیده‌ها و نمای چاپی به همت آقای تئو بیرز

سه‌شنبه، مارس 29th، 2022

۱. بعضی از آثار شاعران در گنجور ابتدا به صورت گزیدهٔ اشعار در دسترس بوده‌اند و بعداً نسخهٔ کامل‌تر آثارشان اضافه شده است. از این جمله‌اند آثار فرخی سیستانی، امیرخسرو دهلوی، سیف فرغانی، هفت‌اورنگ جامی و دیوان ملک‌الشعرا بهار. به لحاظ آن که دوستان بعضاً روی آثار برگزیده حاشیه‌های ارزشمندی گذاشته بودند و نمی‌خواستیم این حاشیه‌ها از دست بروند آثار برگزیده را نگه داشته بودیم تا الان که با مشابه‌یابی اشعار در نسخهٔ کامل‌تر هم امکان انتقال حاشیه‌ها و اَبَرداده‌های دیگر نسخه‌های برگزیده فراهم شد و هم امکان ری‌دایرکت نشانی نسخه‌های برگزیده به نسخه‌های جایگزین. از این جهت اشعار تکراری یاد شده از گنجور حذف شدند و کاربر به نسخهٔ جایگزین و کامل‌تر آنها راهبری می‌شود.

۲. در پایین اشعار یک دکمهٔ جدید با عنوان «نمای چاپی» اضافه شده که خروجی کد نوشته شده توسط آقای تئو بیرز برای نمایش اشعار مشابه نسخه‌های چاپی را نمایش می‌دهد. این کد در حال حاضر برای متون نثر و شعرهای ترکیبی (دارای بند) درست کار نمی‌کند اما برای اشعار دارای هندسهٔ ابیات عادی ممکن است برای کاربران جالب و قابل استفاده باشد.

خروجی کد نوشته شده توسط آقای تئو بیرز برای نمایش اشعار مشابه نسخه‌های چاپی

بهبود فهرستها

یکشنبه، مارس 27th، 2022

امکان جستجو در عناوین فهرستهای اشعار و بهبود ظاهر و کاربری فهرستهای الفبایی از تغییرات اخیر گنجور هستند.

در فهرستهای الفبایی امکان جستجو بر اساس عنوان (شمارهٔ شعر یا قسمتی از متن مصرع اول) فراهم شده است.
در فهرستهای غیر الفبایی نیز امکان جستجو در عناوین اضافه شده است
در فهرستهای غیر الفبایی نیز امکان جستجو در عناوین اضافه شده است.
در فهرستهای عناوین طولانی نیز امکان جستجوی توکار اضافه شده است.
در فهرستهای عناوین طولانی نیز امکان جستجوی توکار اضافه شده است.

در زندگینامه‌های شاعران نیز امکان دسترسی به صفحات دیگر مرتبط با آنها مثل فهرست اوزان اشعار یا صفحات مربوط به استقبالهای شاعران از هم و همچنین دسترسی به صفحهٔ پیشنهاد تصویر برای چهرهٔ شاعر اضافه شده است.

دسترسی به دیگر صفحات مرتبط با شاعر
دسترسی به دیگر صفحات مرتبط با شاعر

صفحهٔ پرسش‌های متداول

جمعه، مارس 4th، 2022

در صفحهٔ «پرسش‌های متداول» که از طریق لینکهای پایین صفحات گنجور در دسترس قرار گرفته برخی از سؤال‌های پرتکرار کاربران گنجور و پاسخ آنها گردآوری شده است.

لینک صفحهٔ پرسش‌های متداول
پرسش‌های متداول

چهره‌های شاعران گنجور

پنج‌شنبه، فوریه 17th، 2022

تصاویر چهرهٔ شاعران گنجور از روزهای آغازین محل بحث و مناقشه، گاهی عصبانیت و رنجش دوستداران بعضی شاعران و بیشتر مایهٔ شوخی و سرگرمی همراهان بوده است! با این حال غیر از آن که این تصاویر پیش از افزوده شدن تصاویر مرتبط با اشعار از گنجینهٔ گنجور، تا سالها از معدود عناصر غیرمتنی بودند که می‌توانستند کمی گنجور را از یکنواختی خارج کنند، به ایجاد تمایز بصری میان شاعران در فرایندهایی مثل جستجو و مرور اشعار کمک می‌کردند.

منتهی مشکل بزرگی که در انتخاب آنها وجود داشته عدم وجود تصاویر طراحی شده به نام اکثر ادبا بود که باعث می‌شد گردانندهٔ گنجور به ناچار از تصاویری که به نام و نیت شاعران بزرگ همچون سعدی و حافظ و مولانا طراحی شده‌اند برای شاعران دیگر استفاده کند و یا بعضاً چهرهٔ شاعر را از میان تصاویر بازیگران یا چهره‌های مذهبی هندی یا ترک یا … که در ایران چندان شناخته شده نیستند انتخاب کند.

برای بهبود این وضعیت، امکاناتی برای پیشنهاد تصاویر شاعران افزوده شده است که ضمن آن که به علاقمندان امکان پیشنهاد طرحهای بهتر برای چهرهٔ شاعران را می‌دهد به آنها اجازه می‌دهد تا با ارسال نکات مستند مرتبط با ظاهر و چهرهٔ شاعران به طراحانی که تمایل دارند از ابتدا کار جدیدی را برای شاعری خاص انجام دهند کمک کنند.

برای دسترسی به این بخش از لینکهای پایین صفحات گنجور عنوان «چهره‌ها» را انتخاب کنید.

لینک چهره‌ها

در صفحه‌ای که باز می‌شود می‌توانید پس از مطالعهٔ مطلبی دربارهٔ چیستی و چرایی این صفحه، نام شاعر مد نظرتان را جستجو کنید و یا آن از فهرست انتخاب کنید.

صفحهٔ تصاویر چهره‌های شاعران

در صفحهٔ مربوط به هر شاعر می‌توانید نکات جالب توجهی را که کاربران دربارهٔ او پیشنهاد داده‌اند و در انتخاب تصویر او اهمیت دارند مشاهده کنید و اگر به گنجور با حساب کاربریتان وارد شده باشید نکات جدیدی را پیشنهاد کنید.

نکات جالب توجه دربارهٔ شاعر که در انتخاب تصویر او اهمیت دارند

پس از آن می‌توانید تصاویر پیشنهاد شده برای شاعر را ببینید و در صورت ورود به حساب کاربریتان اگر تمایل دارید تصویر بهتری را که یافته‌اید یا طراحی کرده‌اید پیشنهاد دهید آن را بارگذاری کنید.

تصاویر پیشنهاد شده برای شاعر

در طول زمان امیدوارم این امکانات ضمن بهبود تصاویر شاعران گنجور به مستندسازی و جمع آوری آثار هنرمندان در زمینهٔ چهرهٔ ادبای ایرانی کمک کند.

امکان ذخیرهٔ تاریخچه، میانبرهای صفحهٔ خانگی و تغییرات دیگر

جمعه، ژانویه 21st، 2022

در صفحهٔ خانگی گنجور برای کاربرانی که وارد سایت شده‌اند چند میانبر به همراه نشانگری برای «اعلان‌های جدید» در قالب بخش «پیشخان کاربر» اضافه شده است:

غیر از آن، امکان «جستجوی شاعر» نیز به صفحهٔ اول اضافه شده است و میانبرهایی برای دسترسی سریع به قرون و برگشت به فهرست قرن‌ها اضافه شده است:

در «پیشخان کاربر» امکان «ادامهٔ مطالعه» اضافه شده است که کاربران می‌توانند با فعال کردن «ذخیرهٔ تاریخچهٔ بازدیدهایشان» از آن برای ادامهٔ مطالعهٔ بخشهای در دست مطالعه استفاده کنند. این تاریخچه خصوصی است و کاربر می‌تواند به صورت جزئی یا کلی (با غیرفعال کردن آن) محتوای آن را پاک کند.

در قسمت «نشان‌ها» نیز امکان اضافه کردن یادداشت شخصی به نشان‌ها اضافه شده است. این یادداشتها خصوصی هستند، جایی منتشر نمی‌شوند و با حذف نشان حذف می‌شوند.

گزارش اشکالات و رتبه‌بندی خوانش‌ها و امکانات دیگر

جمعه، دسامبر 24th، 2021

طی چند وقت اخیر تغییراتی در نحوهٔ دسترسی به خوانش‌ها در گنجور صورت گرفته است. بستهٔ نرم‌افزاری پیشین نمایش فهرست خوانش‌ها و پخش آنها (jPlayer) در صفحات اشعار با پخش‌کنندهٔ توکار مرورگرها جایگزین شده است (در صفحهٔ «دریافت خوانش» هنوز از این ابزار استفاده می‌شود) تا بلکه مشکلات گزارش شده توسط کاربران در سیستم عامل‌ها و مرورگرهای شرکت اپل رفع شود. فهرست خوانش‌ها در بخش ویژهٔ خود نمایش داده می‌شود و شمار خوانش‌ها به طور پیش‌فرض محدود به پنج خوانش اول شده است (دکمهٔ «همهٔ خوانش‌ها» برای مشاهدهٔ کلیهٔ خوانش‌های ثبت شده برای یک شعر دارای بیش از پنج خوانش اضافه شده است). این تغییر اخیر به منظور کاستن از شلوغی صفحات و همچنین تشویق علاقمندان به خوانش اشعار برای ارسال خوانش برای بخش‌های کمتر مورد توجه قرار گرفته در گنجور صورت گرفته است (عموم خوانش‌های جدید عزیزان خصوصاً برای اشعار حافظ نه از لحاظ کیفی برتری خاصی نسبت به خوانش‌های موجود دارد و نه حاوی نکات جدیدی است که در خوانش‌های قبلی به آنها توجه نشده باشد).

با این حال، الگوریتمی برای تعیین جایگاه خوانش‌های یک شعر در نظر گرفته شده است که سابقه، امتیازات کاربران و همینطور اشکالات تأیید شده در آن دخالت دارد. اعمال الگوریتم رتبه‌بندی نیازمند رأی حداقل یک کاربر یا تأیید یک گزارش اشکال است. پیشتر رتبه‌بندی بعضی شعرها مثل غزلیات حافظ به صورت دستی تغییر داده شده بوده (در مورد دیوان حافظ به پیشنهاد آقای سهیل قاسمی تا خوانش‌های استاد فرح‌اندوز در صدر دیده شوند). اما با انجام هر یک از تغییرات یاد شده الگوریتم رتبه‌بندی اعمال خواهد شد. حذف کاربران باعث حذف آٰرای آنها و رتبه‌بندی مجدد اشعار متناظر خواهد شد (در صورت مشاهدهٔ رفتار خرابکارانه به منظور تغییر رتبه‌بندی خوانش‌ها کاربران خاطی حذف خواهند شد).

کاربران می‌توانند به خوانش‌ها رأی بدهند. این رأی علاوه بر آن که در الگوریتم رتبه‌بندی تأثیر می‌گذارد می‌تواند برای نشان کردن خوانش‌ها نیز به کار رود (رأی مالکین خوانش‌ها روی الگوریتم رتبه‌بندی خوانش خودشان تأثیر نمی‌گذارد و این کاربران می‌توانند بدون نگرانی از این ابزار برای نشان کردن خوانش‌های خودشان استفاده کنند). کاربران می‌توانند در پیشخان کاربری در بخش «خوانش‌های نشان شده» خوانش‌هایی را که به آنها رأی داده‌اند مشاهده کنند.

کاربران از این پس می‌توانند اشکالات خوانش‌های منتشر شده را نیز گزارش کنند. این گزارشات یا به حذف خوانش‌ها و یا در مواردی که اشکال جزئی تشخیص داده شود یا برای شعر خوانش جایگزین مناسبی وجود نداشته باشد به ثبت اشکال گزارش شده پای خوانش منتهی می‌شود.

مالکین خوانش‌ها از حذف یا ثبت اشکال روی خوانش‌هایشان از طریق بخش «اعلان‌های من» مطلع می‌شوند و می‌توانند فهرست خوانش‌های دارای اشکالشان را در پیشخان خوانشگران گنجور مشاهده کنند. جایگزینی خوانش با خوانش جدید به طور خودکار باعث حذف خطاهای ثبت شده می‌شود.

شعرهای هم آهنگ

پنج‌شنبه، نوامبر 18th، 2021

قابلیت مشاهدهٔ شعرهای مشابه با تغییراتی با نام «شعرهای هم آهنگ» در داخل صفحات شعرهایی که وزن و قافیهٔ آنها مشخص شده در دسترس قرار گرفته است. «شعرهای هم آهنگ» شعرهایی هستند که توأماً وزن و قافیهٔ یکسانی دارند و عموماً می‌توانند نشانهٔ توجه شاعران به قدما یا همعصرانشان باشد.

صفحهٔ قدیمی «شعرهای مشابه» کماکان در قالب دکمه‌ای با نام «شعرهای هم آهنگ» در دسترس است. اما در داخل صفحهٔ شعرها هم، شعرهای «هم آهنگ» با آنها به ترتیب سدهٔ زندگی شاعر نمایش داده می‌شوند. به طور پیش‌فرض ۵ شعر هم‌آهنگ نمایش داده می‌شود و در صورت وجود موارد دیگر، موارد بعدی در دسته‌های ۲۰تایی از طریق دکمهٔ «بیشتر» بارگذاری می‌شوند. از هر شاعر فقط یک شعر نمایش داده می‌شود و در صورت وجود شعرهای هم‌آهنگ بیشتری از یک شاعر، امکان بارگذاری آنها با دکمه‌ای که زیر آن شعر نمایش داده شده وجود دارد.

غیر از مشکلاتی که ممکن است از وزنیابی ناصحیح مشاهده شود، مشکلاتی نیز در قافیه‌ها ممکن است دیده شود. اولی هم‌قافیه انگاشتن کلماتی هستند که فقط از نظر نوشتاری هم‌قافیه هستند اما از نظر حرکتی هم‌قافیه نیستند (مثلاً «دَست» و «دُرُست» اشتباهاً هم‌قافیه تشخیص داده می‌شوند). دومی هم که به اولی می‌تواند ربط داشته باشد در نظر نگرفتن تفاوت ردیف در شعرهایی است که فارغ از فواصل هم‌قافیه به نظر می‌رسند (مثلاً شعری با ردیف «را» و حروف قافیهٔ «…ام» به شکل «… جام را»، «… بام را» با شعری با ردیف «مرا» و حرف قافیهٔ «ا» به شکل «… تنها مرا»، «سودا مرا» هم‌قافیه تشخیص داده می‌شود). رفع این دو اشکال خصوصاً اولی با توجه به نبود اطلاعات حرکت حروف در گنجور در کوتاه‌مدت میسر نخواهد بود هر چند تعداد موارد اینچنینی به نسبت قابل ملاحظه نمی‌بایست باشد.

احتمالاً در آینده در کنار شعرهای هم آهنگ، شعرهایی که لزوماً هم آهنگ نیستند اما دارای ارتباطات دیگری با یک شعر هستند (مثلاً یکی از مصاریع اول و غیر قافیه‌ای آنها مورد استقبال یک شاعر دیگر قرار گرفته) به فهرست شعرهای مرتبط اضافه خواهند شد.

در ویدیوی زیر نحوهٔ عملکرد این قابلیت را ملاحظه می‌کنید:

نقشهٔ خاستگاه سخنسرایان گنجور

شنبه، نوامبر 6th، 2021

علاقمندان می‌توانند یک نقشهٔ تعاملی از زادگاه شاعران و سخنسرایان گنجور را در این نشانی مشاهده کنند:

https://ganjoor.net/map

با انتخاب شهرهایی مثل شیراز که بیش از یک شاعر دارند می‌توانند همهٔ شاعران آن شهر را ببینند.

با استفاده از نوار لغزانی که در پایین قرار گرفته شده امکان غربال بر اساس قرن وجود دارد.

پیوند به این صفحه از پایین صفحهٔ اول گنجور نیز در دسترس است.