بایگانی برای دسته بندی 'مجموعه‌های جدید'

تکمیل دیوان صائب تبریزی و مجموعه‌های جدید

شنبه، اردیبهشت ۲۰ام، ۱۳۹۳

به پیشنهاد همراه گرامی گنجور آقای هادی ترابی، مجموعهٔ اشعار صائب تبریزی که پیش از این گزیدهٔ کوچکی از آن در گنجور در دسترس بود با استفاده از ویکی‌درج (کتابخانهٔ آزاد شعر پارسی) به گنجور اضافه شد. با توجه به تعداد زیاد غزلها، فهرست الفبایی آنها به فهرستهای کوچکتر تقسیم شده است. گزیدهٔ سابق به لحاظ در دسترس ماندن حاشیه‌ها و اطلاعات جانبی دیگر هنوز در دسترس است. فایل epub متناظر در کتابخانهٔ گنجور نیز به‌روز شده است.

علاوه بر دیوان صائب، مجموعه‌های دیگری نیز با استفاده ویکی‌درج برای گنجور رومیزی، ساغر و گنجور اندروید در دسترس قرار گرفته است که علاقمندان می‌توانند با استفاده از «دریافت مجموعه‌ها» در گنجور رومیزی و اندروید و «دریافت از مخزن‌ها» در ساغر آنها را دریافت و از آنها استفاده کنند. علاوه بر آن قسمتهایی از حاصل زحمت همراهان گرامی گنجور آقایان مهدی رشیدی، علی پی‌سپار و محمدرضا رجایی در قالب مجموعه‌های قابل دریافت در دسترس قرار گرفته است.

بروزآوری مجموعهٔ اشعار استاد بهرام سالکی

شنبه، آذر ۲۳ام، ۱۳۹۲

مجموعهٔ اشعار استاد بهرام سالکی با افزوده‌های جدیدی بهنگام شده و در دسترس کاربران گنجور رومیزی و ساغر و دوستداران اشعار ایشان قرار گرفته است. مجموعهٔ تغییرات شامل بخشهای جدیدی در مثنوی گرگ‌نامه و اشعار جدیدی در بخش اشعار نو و اشعار طنز است.

کاربران گنجور رومیزی و ساغر می‌توانند مجموعهٔ جدید را با اندازهٔ حدود ۱۷۰ کیلوبایت از این نشانی دریافت و جایگزین مجموعهٔ قبلی کنند (گنجور رومیزی: منوی «مجموعه‌ها»، فرمان «اضافه کردن مجموع‌های اشعار …»، ساغر: منوی «ابزارها»، فرمان «اضافه کردن مجموعهٔ جدید …»).

دریافت مجموعۀ اشعار استاد سالکی با گنجور رومیزی

کاربران گنجور اندروید نیز می‌توانند با حذف مجمموعهٔ قبلی از منوی برنامه (حذف شاعر)، از طریق «دریافت مجموعه‌ها» مجموعهٔ جدید را دریافت و نصب کنند.

کاربران نرم‌افزارهای کتابخوان الکترونیکی هم می‌توانند مجموعهٔ مناسب را از این نشانی با اندازهٔ حدود ۱۴۰ کیلوبایت دریافت کنند (توضیحات بیشتر).

اشعار استاد سالکی در کتابخانه کالیبر

مجموعه‌های جدید برای گنجور رومیزی، اندروید و ساغر

جمعه، آبان ۲۴ام، ۱۳۹۲

به لطف همراه گرامی گنجور آقای ابوالفضل فتحی آزاد مجموعهٔ اشعار استاد شادروان فریدون مشیری که پیشتر توسط دوستان زیادی دسترسی به آن از طریق گنجور رومیزی و ساغر تقاضا شده بود در دسترس قرار گرفته است. پیشتر دوستان دیگری مجموعه‌ای از اشعار این شاعر بزرگ معاصر را برای گنجور ارسال کرده بودند با این حال مجموعهٔ آماده شده توسط آقای فتحی کاملترین مجموعهٔ دریافتی است.

کوچهٔ شادروان فریدون مشیری در گنجور رومیزی

علاوه بر آن مجموعه‌ای از اشعار ترانه‌های آقای سیاوش قمیشی نیز توسط آقای فتحی آزاد ارسال شده که آن نیز در دسترس قرار گرفته است.

اشعار ترانه‌های سیاوش قمیشی در گنجور رومیزی

در کنار این دو مجموعه، مجموعهٔ دیگری شامل گزیده‌ای از شاعر استاد شعر معاصر شادروان پژمان بختیاری توسط آقای اسحاق فروزنده برای گنجور رومیزی و ساغر آماده شده که این مجموعه نیز از مدتی پیش در دسترس قرار گرفته است.

اشعار شادروان پژمان بختیاری

علاقمندان می‌توانند از پیوندهای متن نوشته یا دریافت مجموعه‌ها در گنجور رومیزی و گنجور اندروید مجموعه‌های یاد شده را دریافت و نصب کنند.

گزیده‌ای از اشعار مصطفی مجیدی

دوشنبه، مرداد ۲۸ام، ۱۳۹۲

به لطف و همت همراه گرامی گنجور، آقای کامران مشایخی، گزیده‌ای از اشعار آقای مصطفی مجیدی شاعر جوان معاصر -با اطلاع و کسب اجازه از ایشان- برای گنجور رومیزی و ساغر در دسترس قرار گرفته است.

با هم مقدمهٔ این مجموعه را مرور می‌کنیم:

مصطفی مجیدی در ۲۳ خرداد ۱۳۶۰ در شهرستان بابل به دنیا آمد. ذوق و علاقه به ادبیات خصوصا شعر او را به وادی شاعری کشاند. نخستین اشعار خویش را در سن ۱۲ سالگی سرود. اشعار او از سال ۱۳۸۰ به بعد در مجلات و فصلنامه‌ها همچون: بخارا، عصر پنجشنبه‌ها، گوهران و … به چاپ رسیدند. سال ۱۳۸۲ شروع فعالیتش در هنر مجسمه‌سازی بود. در پنجمین بینال مجسمه‌سازی تهران هنرمند برگزیده شد. از سال ۱۳۸۵ به عکاسی هنری روی آورد. او هم‌اکنون عضو سایت فانوس (سایت عکاسان ایران) می‌باشد.

در جریان فاجعه سونامی در پروژه‌ای از سوی شرکت اپل مجیدی به یاد این قربانیان عکس و شعری اهدا نمود، پروژه‌ای که با حضور هنرمندان نامداری از سراسر جهان در ژاپن به نمایش گذاشته شد.

منتقدان و شاعران و فیلسوفانی در باب اشعار او نوشته‌اند از آن جمله می‌توان به آنی فینچ، جودیت باتلر، دیمیتریس لیاکوس، هدویگ گورسکی، فرناندو آرابال، دکتر سید حسین نصر، مصطفی ملکیان، بهاء‌الدین خرمشاهی، دکتر حورا یاوری، واراند و شماری دیگر اشاره کرد.

اظهار نظر شاعران و منتقدان دربارهٔ اشعار مصطفی مجیدی

آثار آماده چاپ:

(۱) مزامیر فرشتگان به دو زبان فارسی و انگلیسی به ترجمه دکتر سعید سعید پور

(۲) اورفئوس: یک نمایشنامه

اشعار مجیدی به زبانهای اسپانیایی،آلمانی، ایتالیایی، عربی و ارمنی توسط مترجمان صاحب نام برگردانده شده است. …

کاربران گنجور رومیزی و ساغر می‌توانند این مجموعه را از این نشانی با حجم ۶ کیلوبایت دریافت کنند. کاربران نرم‌افزارهای کتابخوان، نیز می‌توانند این مجموعه را از این نشانی در قالب epub بااندازهٔ ۴۷ کیلوبایت دریافت و مطالعه نمایند. طبق معمول کاربران گنجور اندروید نیز از طریق دریافت مجموعه‌ها به این مجموعه دسترسی دارند.

مجموعه‌ای از اشعار صادق سرمد

جمعه، مرداد ۲۵ام، ۱۳۹۲

به روایت جناب رسته:

صادق سرمد ( ۱۲۸۶-۱۳۳۹ شمسی)

صادق سرمد

سید صادق سرمد متخلص به سرمد، فرزند سید محمدعلی از شاعران نامدار معاصر ایران بوده است، ولی سیر روزگار چنان چرخیده که نسل جدید با او آشنا ندارد. اگر چند شعری از او، گاه و بی گاه، بر سر زبان ها هست، کسی اسم سراینده را نمی داند، ولی اگر هم بداند از چند و چون زندگی او آگاه نیست؛ و چنین است که ریشه‌ها بریده می شوند و به توفان فراموشی سپرده می‌شوند.

صادق سرمد در سال ۱۲۸۶ در تهران، در خانواده ای فرهیخته زاده شد و پرورش یافت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی و متوسطه تحصیلات خود را در رشتۀ ادبیات و حقوق به پایان رسانید و به کار وکالت دادگستری پرداخت. وی از اعضای مؤثر هیأت مدیرۀ کانون وکلای ایران بود و با تلاش وی و سید محمد رضا جلالی نایینی کانون وکلا استقلال یافت. وی همچنین دو دوره نمایندۀ مجلس شورای ملی بود.

در عنفوان جوانی نخستین شعرهای خود را در انجمن ادبی ایران که ریاست آن را شاعر معروف شاهزاده شیخ‌الرئیس افسر به عهده داشت، در حضور جمع شاعران و بزرگانی چون: وحید دستگردی، شیخ الرئیس افسر، رشید یاسمی، عبرت نایینی، مایل تویسرکانی، میرزا رضا خان نایینی، عباس‌ اقبال آشتیانی، سعید نفیسی، ملک الشعراء بهار، بدیع الزمان فروزانفر، ایرج میرزا، عشقی خواند و مورد تشویق قرار گرفت. وحید دستگردی و ملک الشعرا بهار، پیوسته از تشویق او فروگذاری نمی کردند، سرمد نیز همیشه خود را شاگرد آنها می‌دانست.

دغدغۀ دائمی سرمد نوآوری در سبگ شعر فارسی بود. درسال ۱۳۰۹ شعری خطاب به ملک الشعرا بهار سرود و از او در خواست کرد که پیشگام شود و سبکی نو، مطابق ضرورت های زمان، به میان بیاندازند. بهار در سال ۱۳۱۱ ، بعد از آزادی از زندان رضاشاه، شعر سرمد را پاسخ گفته است. چند بندی از آن شعر را به دست آوردم و در این مجموعه گنجاندم، امیدوارم دوستانی که به دیوان سرمد دسترسی دارند آن شعر را کامل بکنند .

سرمد شاعری توانا در بدیهه‌سرایی بود. مثلاٌ مثنوی کعبۀ دل ها با مطلع: «بوی عشق آید ز خاک قونیه / مرحبا بر خاک پاک قونیه» را فی‌البداهه انشا کرده و دیگری نوشته است.

وی در بیشتر انجمن های ادبی تهران شرکت می کرد و ریاست بعضی از آنها از قبیل انجمن ادبی ایران و پاکستان ، انجمن ادبی ایران و ترکیه را بر عهده داشت.

سرمد زندگی مطبوعاتی هم داشت. در شهریور ۱۳۲۰ با دریافت امتیاز روزنامۀ صدای ایران سرمد وارد زندگی مطبوعاتی-سیاسی شد. نگاه او به قدرت بر خلاف جریان های رایج زمان بود. وی در شعرهایش در عین آزادگی، فکر می کرد می تواند تأثیرگذار بر محمدرضاشاه گردد، به همین خاطر به شاعر دربار معروف شده بود. او را به عنوان شاعر ملی هم تبلیغ می کردند. در شغل وکالت هم مشاور حقوقی دربار محمدرضا شاه گردید، همچنین مشاور حقوقی آستان قدس رضوی شد. با وجود آن که مخالف سیاسی احزاب چپ بود ولی بعد از ۲۸ مرداد که افسران حزب توده محاکمه شدند شعر معروف خود را خطاب به شاه سرود: «شهریارا بگو دگر نکشند / … این جگرگوشگان پدر دارند / … این پدرکشتگان پسر دارند/ … فاسد ار کشتنی بود برگوی / که چرا دزد سیم و زر نکشند؟» . ولی کار از این کارها گذشته بود و «دزد بدتر از خائن» بیگانه‌پرست جا محکم کرده بود و گوشش به این حرف ها بدهکار نبود و بعد از آن ماجرا شاعر به اصطلاح ملی ( یعنی دربار) جزو مغضوبان درگاه و دربار شد و چند سال بعد هم در رنج و بیماری در گذشت.

سرمد در فروردین ۱۳۳۹ خورشیدی به علت بیماری سرطان ، جهت معالجه به لندن رفت و در آنجا تحت عمل جراحی قرار گرفت و مدت کوتاهی پس از بازگشت به ایران در تیر ماه ۱۳۳۹ در تهران در گذشت.

گفته شده است که بیش از ده هزار بیت شعر دارد، آثاری که از سرمد به جا مانده است اشعاری است که در مجلات آن زمان چاپ شده است به علاوۀ کتاب های زیر:

درای کاروان – ۱۳۲۹

نغمۀ کمال – ۱۳۳۴ – ناشر ابوالقاسم تفضلی ( همان کسی که شعر کعبۀ دل ها را کتابت کرد)

سرو و سرمد – ۱۳۴۱ – ناشر ابن سینا، که بعد از مرگ او چاپ گردیده است.

دیوان اشعار صادق سرمد – ۱۳۴۷، ( گفته شده است که دیوان سرمد توسط همسر او تدوین و چاپ شده است و باز هم گفته شده است خالی از اشکال نیست و احتیاج به تصحیح انتقادی دارد).

نگارندهٔ این سطور اشعار پراکنده‌ای از شاعر را ( حدود سی و چند شعر، کمی بیش از ۷۰۰ بیت ) از لابه لای مجلات قدیمی و هم چنین از وبگاه ها گرد آوری کرده است و به دقت آن ها هم اعتمادی ندارم. امیدوارم که دیگران در این راه گام بگذارند و آن را تکمیل و تصحیح کنند.

مجلات قدیمی اشعاری را دارند که خالی از اعتبار نیست ولی وبگاه‌ها هر کدام به دلیلی اشعار خاصی را گنجانده‌اند، مثلا سه تا شعر را در بارۀ زن در وبگاه‌های فمینیستها گیر آوردم، چند تا از شعرها را در وبگاه‌های عزاداری گیر آوردم. چند تا شعر را در وبگاه‌های نوستالژیک و دلتنگی گیر آوردم، یک شعر را در وبگاه های ناسیونالیستها گیر آوردم.

این مجموعه را جناب رسته حدود سه ماه پیش برای گنجور ارسال کرده‌اند. ذکر این نکته ضروری است که جهت جلوگیری از تداخل شناسه‌های مجموعه‌ها، مجموعه‌های دریافتی عموماً نیاز به یک بازبینی و تغییر شناسه‌ها و بعضاً رفع مشکلات فنی دارد. این مسئله باعث می‌شود که با توجه به مشغولیتهای اداره‌کنندهٔ گنجور انتشار مجموعه‌ها بعضا با تأخیر طولانی مواجه شود که از این بابت عذرخواهی می‌کنم.

نسخهٔ مخصوص ساغر و گنجور رومیزی از این نشانی و نسخهٔ epub از این نشانی با اندازهٔ حدود ۷۷ کیلوبایت قابل دریافت است. مجموعه از طریق قابلیت دریافت مجموعه‌ها در گنجور اندرویید و گنجور رومیزی نیز در دسترس است.

مجموعهٔ اشعار الیار (جبار محمدی)

سه شنبه، مرداد ۸ام، ۱۳۹۲

به لطف همراه گرامی گنجور، آقای اسماعیل ابراهیمی مجموعهٔ اشعار شاعر معاصر آقای جبار محمدی متخلص به الیار از طریق گنجور رومیزی در دسترس قرار گرفته است. با هم مقدمهٔ ایشان بر این مجموعه را می‌خوانیم:

جبار محمدی متخلص به « الیـــــار » شاعر نیمه دوم قرن چهاردهم هجری شمسی در شهر ترکمانچای از شهرهای استان آذربایجان شرقی دیده به جهان گشود. وی در اشعارش از سبک عراقی تبعیت کرده است و در قالب‌های مختلف شعری طبع آزمایی نموده ولی قالب غزل بیشتر از سایر قالب‌ها مورد علاقه ایشان بوده است. در اشعار او مضامین بکر و بدیع، تخیلات ظریف و صنایع ادبی به وفور یافت می شود.اگرچه ایشان یک شاعر کلاسیک است ولی ازهیچ شاعر نامدار به خصوصی الگو نگرفته است و سبک منحصر به فرد خود را دارد.

دو اثری که از ایشان در این مجموعه برای دوستداران علم و ادب از طرف ایشان هدیه می‌نمایم توسط انتشارات نظری در تهران به چاپ رسیده است و جهت هرچه غنی تر شدن مجموعه گنجور و با کسب اجازه از ایشان صرفا جهت استفاده مخاطبان و آشنایی آنان با شاعر در زمان حیاتش در این نرم افزار گنجانده شده است.

الیار در گنجور رومیزی

از ایشان علاوه بر دو اثر « غزال غزل » و « صراحی اندیشه » ؛ آثار دیگری نیز به زبان ترکی اصیل و فارسی در دست است که امیدواریم به لطف الهی در آینده نزدیک به چاپ رسیده؛ در دسترس مخاطبان قرار گیرد.

صراحی اندیشه اثر الیار

شخصیت فکری، اعتقادی و عملی شاعر را می توان در لابه‌لای اشعارش دید حال قضاوت در مورد آثار و شخصیت ایشان برعهده مخاطبین گرانقدر می باشد. امید است خادمان عرصه فرهنگ و دیگر عرصه های ملی را تا زنده هستند مورد تفقد قرار دهیم.

نظر مخاطبین عزیز را جهت آشنایی بیشتر با الیار به مطالعه شرح حال مختصر وی در بخش « الیار در آیینهٔ قلم خویش » معطوف می دارم.

کلیه حقوق اشعار برای شاعر محفوظ است.

ارتباط با شاعر و ارسال نظرات: elyaar@mihanmail.ir

اسماعیل ابراهیمی

کاربران گنجور رومیزی و ساغر می‌توانند مجموعهٔ آثار این شاعر معاصر را از این نشانی با اندازهٔ ۱۹۱ کیلوبایت دریافت کنند. مجموعهٔ مذکور از طریق «دریافت مجموعه‌ها» در گنجور اندرویید و گنجور رومیزی نیز در دسترس است. علاوه بر آن این مجموعه در قالب epub از این نشانی با اندازهٔ ۱۸۵ کیلوبایت قابل دریافت است (جهت کسب اطلاعات بیشتر راجع به این قالب این نوشته را بخوانید).

دیوان کامل ملک‌الشعرا بهار

دوشنبه، تیر ۱۷ام، ۱۳۹۲

یکی از بدهیهای قدیمی گنجور به همراهانش -به ویژه آنها که در پروژهٔ بازبینی همراهی کرده‌اند- دیوان کامل ملک‌الشعرای بهار بوده که پیش‌تر (دو سال پیش) گزارشی از روند بازبینی آن را در دسترس گذاشته بودم (اینجا) و مدتها پیش کار بازبینی آن را تمام شده انگاشته و با دیوان امیرمعزی جایگزینش کرده‌ام. دلایل زیادی برای تأخیر طولانی پیش آمده تا در دسترس قرار گرفتن خروجیهای نهایی وجود دارد که ذکر آنها بیشتر به بهانه‌تراشی می‌ماند، اما، به هر صورت، سرانجام خروجی نهایی این کار در این نشانی در دسترس قرار گرفته است.

ملک‌الشعرای بهار

ذکر چند نکته راجع به تفاوتهای خروجی نهایی با دیوان چاپی ضروری است:

اول این که بر خلاف سازماندهی سنتی دیوان بهار که ترتیبی تاریخی دارد در خروجی نهایی گنجور اشعار بر اساس قالب آنها و برای اشعار مصرّع به ترتیب حروف آخر روی اشعار در دسترس قرار گرفته و برای قصاید، غزلیات و قطعات فهرستهای الفبایی آماده شده است. ضمناً تقریباً هر شعری با مطلع مصرّع که در این دیوان یافته شده و مضمون اجتماعی یا سیاسی داشته و در قالب قطعه و غزل نمی‌گنجیده -فارغ از تعداد ابیاتش- در قصاید گنجانده شده است. علت این کار تقریباً مشخص است و آن این است که بر خلاف نسخهٔ چاپی، هدف در نسخهٔ الکترونیکی گنجور جستجوی بهتر و آسان‌یاب بودن اشعار بوده است.

دوم این که از حواشی مفصل دیوان چاپی -که بخش عمدهٔ آنها هم توسط دوستان بازبینی شده بود- در نسخهٔ گنجور خبری نیست. علت این امر احتمالی بود که راجع به حق تألیف گردآورندگان دیوان -مستقل از شاعر فقید- داده می‌شد. مسلم است که درک محتوا و مضمون و شأن نزول بسیاری از اشعار بدون وجود این حواشی مفصل ساده نیست و دوستان در این زمینه باید به نسخهٔ چاپی مراجعه کنند.

سوم این که با توجه به استفاده از دوستان داوطلب در پروژهٔ بازبینی OCR بعضاً آثار شیطنتهای دوستان ناآگاه ممکن است در میان خروجیها دیده شود (جملات یا بعضاً اشعار بی‌ربط در میانهٔ اشعار بهار). علت آن هم این است که زمان کافی برای بازبینی کامل دیوان در نظر گرفته نشده بود. لذا بخشی از خروجیها تنها یک بار بازبینی شده‌اند و فرصت آن پیش نیامده بود تا کاربر بعدی آثار شیطنت احتمالی را با تأیید صورت صحیح کاهش دهد. در هر شکل اگر موارد و جملات بی‌ربط در میانهٔ آثار مشاهده شد لطفاً از طریق حاشیه‌های سایت اطلاع دهید، با اولویت بالا تصحیح خواهد شد. در مورد دیوان امیرمعزی، روند بازبینی را طولانی‌تر در نظر گرفته‌ام و سعی می‌کنم به زودی گزارشی از روند بازبینیهای آن را در دسترس بگذارم.

چهارمین نکته این که گزیدهٔ قدیمی هزار و خرده‌ای بیتی اشعار بهار، هنوز هم در سایت گنجور و هم در نرم‌افزارهای گنجور رومیزی و ساغر در دسترس است. علت نگهداری این گزیده در سایت آن است که روی اشعار حاشیه‌هایی نوشته شده و نمی‌خواستم این حاشیه‌ها از دست برود. در مورد نرم‌افزارها، از آنجا که ممکن است دوستان ابیات و اشعاری در این گزیده‌ها را برای مراجعات بعدی نشانه‌گذاری کرده باشند برای آن که فهرست اشعار نشانه‌گذاری شدهٔ این دوستان دچار مشکل نشود لازم است گزیدهٔ قدیمی نگهداری شود.

کاربران گنجور رومیزی و ساغر می‌توانند دیوان کامل ملک‌الشعرا را از این نشانی با اندازهٔ حدود یک و نیم مگابایت دریافت و جایگزین دیوان قدیمی کنند. ذکر این نکته ضروری است که گنجور رومیزی به لحاظ یکسان بودن شناسهٔ شاعر با شناسهٔ قدیمی در پنجرهٔ دریافت مجموعه‌ها ردیف متناظر این مجموعه را به جای آن که با رنگ سفید نمایش دهد با رنگ خاکستری نمایش می‌دهد و در صورتی که جستجو برای دریافت مجموعه‌های جدید در آغاز برنامه فعال باشد این مجموعه نمایش داده نمی‌شود.

دریافت مجموعه‌ها در گنجور رومیزی

هم ساغر و هم گنجور رومیزی در هنگام اضافه کردن این مجموعه اخطاری مبنی بر وجود مجموعهٔ همسان می‌دهند که لازم است اخطار را تأیید کنید.

اخطار مجموعه‌های موجود گنجور رومیزی
اخطار مجموعه‌های موجود ساغر

کاربران گنجور اندرویید برای اضافه کردن مجموعهٔ جدید لازم است ابتدا آثار ملک‌الشعرای بهار را با استفاده از امکان «حذف شاعر» حذف کنند سپس از طریق «دریافت مجموعه‌ها» مجموعهٔ جدید را دریافت کنند.

نسخهٔ epub آثار بهار در کتابخانهٔ گنجور نیز به‌روزآوری شده است.

اشعار بابا افضل کاشانی

دوشنبه، اردیبهشت ۲ام، ۱۳۹۲

اشعار بابا افضل کاشانی به همت جناب «الف. رسته» با استفاده از جلد دوم کتاب «مصنفات بابا افضل» منتشره به سالهای ۱۳۳۱ و ۱۳۳۷ توسط انتشارات دانشگاه تهران به تصحیح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی در گنجور در دسترس قرار گرفته است (اطلاعات بیشتر راجع به به باباافضل و اشعار این شاعر در اینجا). از آنجا که همچون خیام، مهستی گنجوی و ابوسعید ابوالخیر عمدهٔ اشعار منتسب به باباافضل در قالب رباعی بوده و این رباعیات بعضاً به چند شاعر منتسب هستند، اشعار؛ وزن‌گذاری و قافیه‌یابی شده‌اند تا با استفاده از امکان یافتن «شعرهای مشابه» بتوان رباعیات منتسب به شاعران دیگر موجود در گنجور را پیدا کرد.

اشعار بابا افضل کاشانی در گنجور

کاربران گنجور رومیزی و ساغر نیز می‌توانند مجموعهٔ اشعار باباافضل را با اندازهٔ حدوداً ۴۰ کیلوبایت از این نشانی دریافت کنند (کاربران گنجور اندروید نیز از طریق دریافت مجموعه‌ها می‌توانند این مجموعه را اضافه کنند). فایل epub اشعار نیز از این نشانی با اندازهٔ حدوداً ۸۲ کیلوبایت در دسترس و قابل دریافت است (توضیحات بیشتر در این باره).

طبق گفتهٔ جناب رسته تعداد رباعیات در چاپ شادوران مینوی ۱۹۷ رباعی بوده -که به تکراری بودن ۴ عدد از آنها اذعان شده- و در بازبینی جناب رسته ۵ رباعی تکراری یافته و حذف شده است. ضمناً در تسخهٔ چاپی رباعیات بدون ترتیب است که در گنجور بر اساس حروف روی مرتب‌سازی و فهرست‌گذاری شده است. کتاب مذکور گویا در سالهای دههٔ ۶۰ مجدداً چاپ شده است.

باقر فداغی لارستانی

شنبه، فروردین ۳ام، ۱۳۹۲

فِداغ دهستانی در منطقهٔ لارستان استان فارس است که از سال ۱۳۸۸ به شهرستان تازه تأسیس گراش پیوسته است.

باقر فداغی یکی از دوبیتی‌سرایان قدیمی اهل فداغ است که اشعار ایشان به لطف آقای سعید رستگار در اختیار گنجور قرار گرفته است.

آنچنان که در منابع در دسترس (اینجا و اینجا) راجع به او ذکر شده سال تولد و وفاتش مشخص نیست اما نام او را «باقر ولی» نوشته‌اند که در اشعارش عموماً «باقر» تخلص می‌کرده. گویا در سواری و تیراندازی مهارت داشته و مدتی را به جهت سرکوبی و راهزنان در استخدام دولت بوده است. با این حال آنچنان که از اشعارش برمی‌آید گرفتار فقر بوده و عشق به وصال نرسیده‌اش نسبت به دخترعمویش «نرگس» سوزبخش ترانه‌هایش بوده است. محل وفات او قلعه یا قریهٔ به قولی «میمون» و به قولی دیگر «میمن» ذکر شده و به قولی حاکم وقت دستور داده او را از قلعه پرت کنند یا او را بکشند. با این حال با آن که سالهای سال است باقر فوت کرده و خاکش خشت یا کشت شده، مع‌الوصوف هنوز مردم فداغ و منطقه و لارستان و بیرم و اَرَد و اشکنان علاقه خاصی به اشعار باقر دارند و همیشه آنها را با سوز و گداز می خوانند.

اشعار باقر فداغی بازبینی مختصری شده و ذیل اشعاری که تصحیحاتی روی آنها صورت گرفته حاشیه‌هایی راجع به نقل اولیه گذاشته شده است.

اشعار باقر فداغی در گنجور رومیزی

کاربران گنجور رومیزی و ساغر اشعار باقر را از این نشانی با اندازهٔ حدوداً ۱۷ کیلوبایت می‌توانند دریافت کنند. اشعار این فهلوی‌سرا از طریق دریافت مجموعه‌ها در گنجور اندرویید و گنجور رومیزی هم در دسترس است. فایل epub اشعار نیز از این نشانی با اندازهٔ حدوداً ۶۱ کیلوبایت در دسترس و قابل دریافت است (توضیحات بیشتر در این باره).

اشعار زنده‌یاد عبدالقهار عاصی شاعر نوگرای افغان

جمعه، آذر ۱۰ام، ۱۳۹۱

به لطف استاد گرامی آقای بهروز ثروتی -مدتها پیش- مجموعه‌ای از اشعار زنده‌یاد عبدالقهار عاصی شاعر نوگرای افغان در اختیار گنجور قرار گرفته بود که اخیراً به قالب گنجور رومیزی درآمده و از هفتهٔ گذشته برای دریافت از طریق «دریافت مجموعه‌ها» در گنجور رومیزی و گنجور اندروید در دسترس قرار گرفته است. علاقمندانی که از ساغر استفاده می‌کنند یا تمایل دارند مجموعه را به شکل آفلاین دریافت و نصب کنند می‌توانند این مجموعه را از این نشانی با اندازهٔ حدود ۶۰ کیلوبایت دریافت و نصب کنند.

با هم مقدمهٔ فاضل گرامی آقای ثروتی را بر این مجموعه می‌خوانیم:

نگاهی به زندگی و آثار عبدالقهّار عاصی

نمی‌توان از شعر امروز افغان سخن گفت و نامی از مرحوم عبدالقهّار عاصی نبرد. شاعری که با شعر زندگی می‌کرد، با شعر نفس می‌کشید و با شعر، ‌مبارزه می‌کرد. وی از جسورترین شاعران نوگرای افغانستان بود که هیچ گاه دچار ایستایی در شعر نشد و همواره حرکت و تغییر در شعرش موج می‌زد.

عبدالقهار عاصی در سال ۱۳۳۵ خورشیدی در یکی از دهکده‌های ولایت پنجشیر«ملیمه» ‌چشم به جهان گشود و پس از پایان تحصیلات مقدماتی، آموزش‌های دانشگاهی خود را در دانشکدهٔ زراعت در رشتهٔ گیاه‌شناسی در شهر ‌کابل به پایان برد. نخستین سال‌های شاعری او به سال‌های پایانی دوره‌های آموزشی‌اش بر می‌گردد.‌ به گفتهٔ آقای محمّد کاظم کاظمی در سال‌های واپسین‌ حکومت کمونیستی‌، او و دیگر شاعران و نویسندگان فعّال آن روزگار، تلاشی را شروع کرده بودند برای احیای شعر و ادب فارسی و در عین حال‌، پایه‌گذاری نوعی ادبیات مقاومت زیرزمینی و پوشیده. او در این سال‌ها، پنج مجموعه شعر از خود به چاپ رساند که عبارت‌اند از: «مقامهٔ گل سوری‌»، «لالایی برای ملیمه»، «دیوان عاشقانهٔ باغ‌»، «غزل من و غم من‌» و «تنها ولی همیشه». در سال‌های نخستین‌ پس از پیروزی مجاهدین هم عاصی در افغانستان به سر برد و یک مجموعه ‌شعر منتشر کرد با عنوان «از جزیرهٔ خون‌» که مرثیه‌هایی بود برای کابل‌ جنگ‌زده. آخرین کتاب شعر او که بعد از شهادتش به وسیلهٔ فرهاد دریا دوست هنرمند عاصی در آلمان چاپ شد، «از آتش از بریشم‌» بود.

وی پس از کودتای هفتم اردیبهشت ۱۳۵۷ که کمونیست‌های وابسته به شوروی حکومت را به دست گرفتند با شجاعت تمام شعر خود را در خدمت مردم ستم‌دیدهٔ کشور خود به کار گرفت و به انتقاد از کودتاگران و حکومت غیر مردمی و نامشروع آنان پرداخت. از این لحاظ، شعر وی شعر اعتراض و فریاد است و عاصی هیچ گاه رسالت و تعهّد شعری خود را از یاد نمی‌برد. کم‌تر شاعری در افغانستان با این صراحت و کوبندگی سخن گفته‌اند. امّا افغانستان پس از روی کار آمدن حکومت کودتا یک روز خوش ندید. هر روز جنگ و کشتار و ویرانگری که بخشی از دولت‌مردان سابق و کنونی افغانستان بدان دامن می‌زدند. با این اوضاع نابسامان بخش‌های زیادی از مردم افغانستان چاره‌ای جز گریختن از دوزخی این‌چنین و مهاجرت به کشورهای همسایه نداشتند تا شاید بدین راه، امنیت را برای زنان و فرزندان خود فراهم کنند و از سویی دیگر بتوانند جبهه‌ای فرهنگی و قلمی در خارج از افغانستان بــر ضدّ استبداد داخلی تشکیل دهند. برای این منظور، دو کشور ایران و پاکستان بهترین گزینه‌ها بودند، به ویژه ایران که اشتراک زبانی نیز با این مهاجران داشتند. در شمار این مهاجران، نویسندگان و شاعران بزرگی نیز بودند از جمله سعادتملوک تابش، براتعلی فدایی، محمّدکاظم کاظمی و سیّدابوطالب مظفّری که جریان شعر مهاجرت در ایران را تشکیل می‌دادند و به تدریج، این جریان به غنی‌ترین بخش شعر امروز افغان بدل شد. یکی دیگر از چهره‌هایی که ایران را برای اقامت برگزید شاعر بزرگ، عبدالقهّار عاصی، بود که پاره‌ای از اشعارش تا آن زمان در جراید ایران و نیز در کتاب‌هایی چون «نمونه‌های شعر امروز افغانستان» اثر دکتر چنگیز پهلوان به چاپ رسیده بود و لذا چهره‌ای ناشناخته برای شاعران پس از انقلاب ایران نبود. او از میان کشورهای دور و نزدیک‌، ایران را برگزید؛ شاید می‌خواست حال که از میان هموطنان بیرون رفته است‌، از میان همزبانان نرود. حضور بعضی دوستان شاعر افغان و ایرانی او در این کشور نیز این انتخاب را تقویت می‌کرد. چنین شد که در بهار ۱۳۷۳ خورشیدی با خانواده‌اش به ایران کوچید و در مشهد اقامت گزید و زندگیی همراه با دشواری را در مهاجرت تجربه کرد.

سفر عاصی به ایران‌، برکاتی نیز داشت. او نخستین شاعر مطرح افغانستان بود که بعد از جنگ‌های داخلی به ایران سفر می‌کرد و برای شاعران هموطن خودش در ایران‌، حرف‌های بسیاری داشت‌. شاعران مهاجر و نیز ایرانیان به وسیلهٔ او بیش از پیش با تحولات شعر افغانستان در داخل کشور آشنا شدند.

یکی دیگر از برکات سفر عاصی‌، تألیفاتی است که در این‌جا انجام داد و آمادهٔ چاپ ساخت‌. او در آماده‌سازی ویژه‌نامهٔ شعر معاصر افغانستان در مجلّهٔ شعر سهیم بود و نیز یک مجموعه از شعرهایش را برای چاپ آماده کرد با نام «از آتش از بریشم‌»، که این کتاب پس از مرگش در آلمان و به همّت فرهاد دریا چاپ شد. امّا کتاب دیگر او که بعدها تا حدّی جنجال‌برانگیز هم شد، «آغاز یک پایان» است که خاطرات عاصی را از سقوط کابل و جنگ‌های داخلی در این شهر در بر دارد. عاصی در این کتاب‌، با لحنی گزنده و گاه طنزآمیز به انتقاد از اوضاع کشور در آن سال‌ها پرداخته و البته دولت‌مردان وقت کشور را نیز از نیش قلم خویش بی‌بهره نگذاشته است‌. شاید برای کسانی که از نزدیک با عاصی و روحیهٔ او آشنا نیستند، این یک موضعگیری سیاسی ضد جهادی به شمار آید، ولی اگر حساسیت طبع و ظرافت احساس عاصی را دریافته باشیم‌، در می‌یابیم که به راستی چنین کسی نمی‌توانسته با دیدن آن صحنه‌ها، ملایم‌تر از این سخن بگوید.

ولی در ایران‌، امکان اقامت و معیشت برای عاصی میسّر نشد. در آن زمان دشواری‌هایی برای اقامت وی در ایران به وجود آمد تا آن جا که شاعر آوارهٔ ما با نومیدی روانهٔ وطن شد، در حالی که این‌بیت حافظ را به دوستش فرهاد دریا نوشته بود:

«غم غریبی و غربت چو برنمی‌تابم‌

به شهر خود روم و شهریار خود باشم»‌

و این در حالی بود که فرهاد دریا در پی فراهم ساختن امکان مهاجرت او به اروپا بود. آن دو از کابل با هم رابطه‌ای نیک داشتند. دریا بسیاری از شعرهای عاصی را با آهنگ خوانده بود و آخرین کتاب عاصی نیز به همّت او چاپ شد.

قهار عاصی سرانجام با همسر فاضلش میترا و تنها فرزندش مهستی‌، مشهد را به قصد هرات و سپس کابل ترک کرد. بسیار از آن زمان نگذشته بود که خبر درگذشت او بر اثر انفجار خمپاره در کارته پروان کابل‌، در همه جای افغانستان پخش شد.

عاصی شاعری بود توانا و نوگرا، هم در قالب‌های کهن و هم در قالب‌های نــو، هرچند شعر نو او لطف بیش‌تری داشت. در مجموع، شعرهای او خالی از فراز و فرود نبود. آن‌چه در شعر او بیش از همه جلب نظر می‌کند، دردمندی و حسّاسیت شاعر در قبال وقایع پیرامون است‌، چنان که فقط برای جنگ‌های کابل‌، یک مجموعه شعر فراهم آورد. قدرت تخیّل‌، نوپردازی‌، جسارت در استفاده از واژگان و نیز رنگ محلی شعرها، از دیگر امتیازات شعر عاصی است‌. عاصی شاعری بود نوگرا که روح نوجویی را در تمام اشعار وی به وضوح می‌توان دید. از لحاظ قالب‌های شعری، وی در بسیاری از قالب‌ها به طبع‌آزمایی پرداخت و باید اذعان کرد عموماً از این آزمایش سربلند بیرون آمد. غزل‌های وی از لحاظ اشتمال بر موضوعات متنوّع، در شمار موفّق‌ترین غزل‌های معاصر افغانستان است. پاره‌ای از غزل‌های وی گرایش وی را به غزل‌های بیدل دهلوی نشان می‌دهد که البتّه باید گفت بیدل‌گرایی جریانی رایج در شعر افغانستان امروز است؛ هرچند ابهام و غموضی که در اشعار بیدل –به طور کلّی‌ هست در اشعار وی نیست. بخشی از غزل‌های ‌وی دغدغه‌ها و نگرانی‌های‌یک اندیشمند مسلمان را در قبال ملّت، مذهب و مسایل و پدیده‌های اجتماعی نشان می‌دهد. در این گونه اشعار، زبان ‌وی ساده، ‌صریح و بی‌پیرایه است که پاره‌ای از این سروده‌ها از شهرت زیادی در میان مردم افغان برخوردار است. آن گاه که وی در غزل‌هایش به انتقاد از اوضاع اسف‌بار کشور می‌پردازد بیانش قاطع و بی‌محاباست؛ هرچند ابهام ناشی از ضعـف تألیف بر پــاره‌ای از اشعار وی سایه افکنده است. عاصی در مثنوی‌سرایی نیز دستی داشت که این نوع از آثار وی از دید اشتمال بر موضوعات متنوّع اجتماعی و میهنی درخور اعتناست، مخصوصاً مثنوی‌هایی که حماسه‌ها و تاریخ باستانی سرزمین افغانستان را به تصویر کشیده‌است. مهم‌ترین ایراد این اشعار و به طور کلی اشعار عاصی پرداخت نشدن آن توسّط شاعر پس از سرایش آن‌هاست. برجسته‌ترین اشعار عاصی را باید در شکل‌های آزاد و نیمایی جست،‌به ویژه که در این اشعار به دلیل آزادی شاعر در کوتاه و بلند کردن سطور و نیز گاه شکستن وزن،‌آن ضعف و تعقیدها که در اشعار سنّتی‌اش دیده می‌شود در این اشعار کم‌تر نمایان است. اوج تصویرسازی‌ها و نوگرایی‌های وی نیز در همین قسم اشعار مشاهده می‌شود. در این اشعار، وی راوی دردهای پنهان و آشکار ملّت خویش است و هیچ سطری نیست که صرفاً بیانگر عواطف شخصی او باشد؛ چرا که او زبان ملّتش بود و عواطف وی نیز شمولی فراخود،‌ملّی و گاه جهانی یافته بود. قالب‌های دیگری که عاصی به آن‌ها دلبستگی خاصی داشت دوبیتی و رباعی بود که اشعار فراوانی نیز در این دو قالب سرود. این اشعار از نظر سادگی و بازتاب دادن زندگی و فرهنگ مردم افغان درخور اعتناست. هرچند رباعی‌ها و دوبیتی‌های وی یک‌دست نیستند امّا در کل وی در این قالب‌ها عموماً موفـق بوده است و تـوانسته است موضوعات مختلفی را از جمله عواطف و احساسات شخصی در قبال سرزمین مـادری و فجایع روی‌داده در آن به خوبی نمایش دهد. بسیاری از رباعی‌ها و دوبیتی‌های وی در مجموعهٔ «غزل من و غم من»و «لالایی برایی ملیمه» به چاپ رسیده است و خوانندهٔ معروف فرهاد دریا با صدای دلنشین خود پاره‌ای از آن‌ها را خوانده است. دریغ که این شاعر دردمند، در اوج توانایی خودش از دنیا رفت و نتوانست برگ‌های زرین بیش‌تری بر شعر معاصر افغانستان بیفزاید.