«گنجور اندروید» برنامه‌ای متن‌باز، بدون تبلیغ و غیررسمی برای خواندن گنجور روی گوشی و تبلت اندرویدی است؛ ساختهٔ محمد انس رشید از لاهور پاکستان.
محمد انس رشید از کاربران قدیمی گنجور و اهل لاهور پاکستان است. او می‌گوید مدتی دنبال یک برنامهٔ گنجور برای اندروید گشته و برنامه‌هایی که پیدا کرده یا تبلیغ داشته‌اند یا تجربهٔ کاربری خوبی نداشته‌اند؛ برای همین تصمیم گرفته خودش یکی بسازد و کدش را برای همه باز بگذارد. نتیجهٔ این تلاش «گنجور اندروید» است:
github.com/anas-rashid/ganjoorandroid
یک نکتهٔ مهم پیش از شروع
این برنامه ساختهٔ گنجور نیست و تیم گنجور آن را اجرا یا پشتیبانی نمی‌کند. سازنده هم در توضیح پروژه همین را نوشته است. اگر در استفاده از آن مشکلی داشتید یا پیشنهادی داشتید، آن را با سازندهٔ برنامه در میان بگذارید، نه با گنجور (نشانی صفحهٔ مشکلات پروژه در بخش پایانی آمده است).
قابلیت‌ها
سه زبان برای رابط کاربری: فارسی، اردو و انگلیسی
از ویژگی‌های متمایز این برنامه رابط کاربری سه‌زبانه است. با دکمهٔ کرهٔ زمین در بالای صفحه می‌توانید بین فارسی، اردو و English جابه‌جا شوید. این برای خوانندگان اردوزبان که با شعر فارسی مأنوس‌اند، امکان خوبی است.
| منوی زبان | رابط انگلیسی | رابط اردو |
|---|---|---|
صفحهٔ اصلی: سخنوران برگزیده
در صفحهٔ اصلی سخنوران را به‌صورت کاشی‌هایی با تصویرشان می‌بینید. می‌توانید فهرست را بر اساس «برگزیده»، «ترتیب گنجور» یا «الفبایی» مرتب کنید، و با نگه داشتن انگشت روی هر سخنور، او را در بخش برگزیده‌ها نگه دارید. نوار جستجوی سخنوران هم پایین صفحه است.
صفحهٔ سخنور و فهرست آثار
صفحهٔ هر سخنور شامل معرفی کوتاه و فهرست بخش‌های دیوان (مثلاً برای حافظ: غزلیات، قطعات، رباعیات، قصاید و اشعار منتسب) است. با انتخاب هر بخش فهرست شعرها را با مطلع آن‌ها می‌بینید.
| صفحهٔ حافظ | فهرست غزلیات |
|---|---|
خواندن شعر و شنیدن خوانش‌ها
شعر به‌صورت بیت‌به‌بیت و در کارت‌های جداگانه نمایش داده می‌شود و وزن شعر بالای آن آمده است. اگر برای شعر خوانش‌هایی در گنجور باشد، دکمهٔ پخش و فهرست خوانشگران را در بالای صفحه می‌بینید. پخش خوانش‌ها به اتصال اینترنت نیاز دارد.
| صفحهٔ شعر و پخش خوانش | فهرست خوانشگران |
|---|---|
ذخیره، رونوشت و هم‌رسانی بیت
با لمس هر بیت، گزینه‌هایی برای ذخیرهٔ این بیت، رونوشت و هم‌رسانی ظاهر می‌شود. بیت‌های ذخیره‌شده به شعر اصلی‌شان پیوند دارند و می‌توانید هر شعر را هم نشان‌دار کنید.
ظاهر و خوانایی: پوسته‌ها، قلم و اندازهٔ متن
تنظیمات ظاهری برنامه گسترده است:
- پوسته: سیستم، روشن، تاریک، کاغذی و کاغذی شب، به‌علاوهٔ گزینهٔ پس‌زمینهٔ سیاه برای نمایشگرهای OLED که مصرف باتری را کمتر می‌کند.
- قلم: نسخ یا نستعلیق، با انتخاب ضخامت (معمولی تا ضخیم).
- اندازهٔ متن: با یک لغزنده و پیش‌نمایش زندهٔ یک مصراع.
- حالت برون‌خط: برای خواندن فقط شعرهای ذخیره‌شده.
خواندن بدون اینترنت
طبق توضیح پروژه، می‌توانید سخنوران را یکی‌یکی یا همه را دانلود کنید، حجم ذخیره‌سازی را مدیریت کنید و بدون اینترنت شعر بخوانید. دانلودها قابل ازسرگیری‌اند.
فرهنگ لغت و صفحهٔ تبلت
طبق توضیح پروژه، با لمس هر واژه می‌توانید معنی، تلفظ و واژه‌های نزدیک را ببینید (بر پایهٔ پایگاه دادهٔ واژگان دانشجو و ویکی‌واژه). روی صفحه‌هایی با عرض ۶۰۰dp و بیشتر هم سخنوران، کتاب‌ها و شعرها در ستون‌های کنار هم نمایش داده می‌شوند.
دستیار هوش مصنوعی (اختیاری)
برنامه یک بخش اختیاری به نام «دستیار هوش مصنوعی» دارد که برای ترجمه یا خلاصهٔ شعر به کار می‌رود. توضیحات داخل برنامه می‌گوید:
- همهٔ بخش‌های برنامه بدون دستیار کار می‌کنند.
- تا خودتان تنظیم نکنید، چیزی به جایی فرستاده نمی‌شود و هیچ حساب یا کلیدی همراه برنامه نیست.
- شیوهٔ دسترسی به مدل می‌تواند «خاموش»، «سرور خودتان» یا «ارسال به یک برنامه» باشد.
- هنگام درخواست ترجمه یا خلاصه، فقط همان بیت یا شعری که انتخاب کرده‌اید به نشانی‌ای که خودتان تنظیم کرده‌اید فرستاده می‌شود.
- پاسخ‌ها به اردو یا انگلیسی داده می‌شوند.
اگر دستیار را روشن نکنید، خلاصه‌های فارسی خود گنجور (در صورت روشن بودن در تنظیمات خواندن) نمایش داده می‌شوند.
حریم خصوصی
طبق توضیح پروژه، برنامه حساب کاربری، ردیاب و سرور اختصاصی ندارد، از سرویس‌های گوگل (Play Services و Firebase) استفاده نمی‌کند و فقط مجوز دسترسی به اینترنت را می‌خواهد. کد برنامه با مجوز MIT منتشر شده است.
دریافت و نصب
برنامه برای اندروید ۷ و بالاتر ساخته شده است. فایل APK را از پوشهٔ انتشارهای ریپوی پروژه در گیت‌هاب بگیرید:
github.com/anas-rashid/ganjoorandroid/tree/main/releases
(سازنده نشانی دیگری هم روی سرور گیت خودش دارد: git.anasrashid.net/anas/ganjoorandroid.)
دربارهٔ هشدار «ناامن» هنگام نصب
چون این برنامه هنوز از فروشگاه‌هایی مثل گوگل‌پلی منتشر نشده، هنگام نصب ممکن است «سپر ایمنی Google Play» پیامی شبیه این نشان بدهد:
«برای محافظت از دستگاهتان برنامه مسدود شد. سپر ایمنی Play قبلاً برنامه‌ای از این توسعه‌دهنده ندیده است.»
این هشدار برای هر برنامه‌ای است که از بیرون فروشگاه نصب شود و لزوماً به معنای وجود بدافزار نیست؛ اما به همین دلیل لازم است فایل را فقط از ریپوی رسمی پروژه بگیرید. اگر مطمئن هستید، روی «درهرحال نصب شود» (متن کوچک‌تر پایین پیام) بزنید. سازنده می‌گوید همهٔ نسخه‌ها با یک کلید امضا شده‌اند؛ پس به‌روزرسانی‌ها نشان‌ها و ذخیره‌های شما را نگه می‌دارند.
انتشار برنامه در فروشگاه‌های داخلی مثل بازار و مایکت می‌تواند نصب را برای همه آسان‌تر کند؛ اگر چنین نسخه‌ای منتشر شد، لینکش را همین‌جا اضافه می‌کنیم.
مشارکت و بازخورد
کد برنامه آزاد است. اگر ایرادی دیدید یا پیشنهادی دارید، از طریق صفحهٔ مشکلات پروژه در گیت‌هاب با سازنده در میان بگذارید. اگر برنامه را دوست داشتید، یک ستاره در گیت‌هاب هم بهترین تشکر از کسی است که وقتش را برای آن گذاشته. و البته خود گنجور را هم فراموش نکنید.
از محمد انس رشید برای این هدیهٔ دوست‌داشتنی سپاسگزاریم و برایش آرزوی موفقیت داریم.
توجه: این متن را هوش مصنوعی نوشته است.