«گنج» برنامه‌ای متن‌باز و غیررسمی برای خواندن گنجور روی گوشی‌های اندرویدی است؛ ساختهٔ امین اکبری که بسیاری از قابلیتهای وبگاه گنجور را در قالب یک برنامهٔ اندرویدی در اختیار می‌گذارد.
امین اکبری، از کاربران قدیمی گنجور، سال‌هاست که با گنجور مأنوس است و می‌خواسته آن را همیشه روی لپ‌تاپ یا گوشی همراه داشته باشد. حاصل این علاقه برنامهٔ «گنج» شده است. او با استفاده از API عمومی گنجور و کدهای منتشرشدهٔ پروژه، این برنامهٔ رایگان و متن‌باز را ساخته و کدش را در گیت‌هاب منتشر کرده است:
در این نوشته، «گنج» را با هم مرور می‌کنیم.
گنج چیست؟
«گنج» یک خوانندهٔ شعر فارسی است که محتوای گنجور (شعرها، خوانش‌ها، حاشیه‌ها، تصاویر و…) را با ظاهری ساده و گرم در اختیار شما می‌گذارد. طبق توضیح خود پروژه، برنامه با Flutter ساخته شده و برای اندروید، iOS، macOS، ویندوز و لینوکس قابل ساخت است. مجوز کد آن GPL-3.0-or-later است.
نکتهٔ مهم: «گنج» برنامهٔ رسمی گنجور نیست و با آن وابستگی سازمانی ندارد؛ پروژه‌ای مستقل است که با احترام به گنجور و بر پایهٔ داده‌های عمومی آن ساخته شده. حقوق هر خوانش هم متعلق به خوانشگر آن است.
قابلیت‌ها
صفحهٔ اصلی: سخنوران به تفکیک قرن
صفحهٔ اصلی با نوار جستجوی «سخنور، کتاب یا شعر» شروع می‌شود، و زیر آن سخنوران را می‌بینید که بر اساس قرن دسته‌بندی شده‌اند. روی هر چهره بزنید تا وارد صفحهٔ همان سخنور شوید.
کتابخانهٔ آفلاین
یکی از مهم‌ترین امکانات «گنج» خواندن بدون اینترنت است. از «کتابخانهٔ آفلاین» می‌توانید مجموعهٔ هر شاعر را دانلود کنید (حجم هر شاعر کنار نامش نوشته شده است؛ مثلاً دیوان حافظ حدود ۳۴۰ کیلوبایت). پس از دانلود، خواندن و جستجو در آثار آن شاعر بدون اتصال به اینترنت هم کار می‌کند. در همین صفحه تب «خوانش‌ها» هم هست.
| دانلود مجموعهٔ شاعران | شاعر دانلودشده روی دستگاه |
|---|---|
صفحهٔ شاعر و فهرست آثار
صفحهٔ هر شاعر شامل تصویر، معرفی کوتاه و فهرست بخش‌های دیوان (غزلیات، قطعات، رباعیات، قصاید و…) است.
| صفحهٔ شاعر | فهرست غزلیات |
|---|---|
صفحهٔ شعر: وزن، قافیه، چکیده و خوانش‌ها
در صفحهٔ هر شعر، وزن و قافیه نمایش داده می‌شود و بخش‌هایی مثل «چکیده» و «خوانش‌ها» به‌صورت جمع‌شونده در دسترس است. با دکمه‌های پایین صفحه هم می‌توانید به شعر قبلی یا بعدی بروید.
خوانش‌ها و پخش همگام با متن
برای هر شعر فهرست خوانش‌ها نمایش داده می‌شود و می‌توانید هر کدام را دانلود یا پخش کنید. خوانش‌ها همگام با متن پخش می‌شوند.
پخش از بیت دلخواه، نشانه‌گذاری و یادداشت
با لمس هر بیت، منویی باز می‌شود که امکاناتی مثل این‌ها را دارد: پخش از این بیت، نشانه‌گذاری بیت، یادداشت، ترجمهٔ بیت، رونوشتن بیت و هم‌رسانی بیت. پخش از یک بیت خاص و یادداشت‌گذاری روی بیت‌ها از امکاناتی است که در برنامه‌های مشابه کمتر دیده می‌شود. طبق توضیح پروژه، نشانه‌ها و یادداشت‌ها فقط روی دستگاه خودتان ذخیره می‌شوند.
| چکیدهٔ شعر | منوی بیت |
|---|---|
اشعار هم‌وزن و هم‌قافیه، و نقل‌قول‌ها
از زیر هر شعر می‌توانید اشعار هم‌وزن و هم‌قافیه با آن را در آثار سخنوران دیگر ببینید، و همچنین نقل‌قول‌ها و استقبال‌هایی که از آن شعر شده است.
| اشعار هم‌وزن و هم‌قافیه | نقل‌قول‌ها و استقبال‌ها |
|---|---|
تصاویر نسخه‌های خطی، آهنگ‌ها و حاشیه‌ها
بخش‌هایی که در گنجور هم دوستشان دارید، اینجا هم هست: تصاویر نسخه‌های خطی دیوان، آهنگ‌هایی که بر اساس آن شعر ساخته شده، و حاشیه‌های کاربران.
| نسخه‌های خطی | آهنگ‌ها | حاشیه‌ها |
|---|---|---|
نقشهٔ خاستگاه سخنوران و قفسهٔ کتاب‌ها
«نقشهٔ خاستگاه سخنوران» زادگاه شاعران را روی نقشه نشان می‌دهد و «قفسهٔ کتاب‌ها» کتاب‌های گنجور را مثل یک کتابخانهٔ واقعی کنار هم می‌چیند.
فال حافظ، شعر تصادفی، وزن‌ها و تنظیمات
منوی صفحهٔ اصلی دسترسی سریع به فال حافظ، شعر تصادفی، وزن‌ها، نقشهٔ خاستگاه سخنوران، نشان‌ها و یادداشت‌ها و تنظیمات را می‌دهد.
نگارش تاجیکی (سیریلیک)، حالت تاریک و رابط انگلیسی
زیر ابیات می‌توانید متن را با خط سیریلیک تاجیکی هم ببینید. برنامه حالت تاریک دارد، و طبق توضیح پروژه رابط انگلیسی و ترجمهٔ ماشینی ابیات هم در آن هست.
| نگارش سیریلیک | حالت تاریک |
|---|---|
حریم خصوصی
طبق توضیح پروژه، «گنج» حساب کاربری، تبلیغات و ردیابی ندارد.
دریافت و نصب
نسخه‌های برنامه از صفحهٔ Releases گیت‌هاب پروژه قابل دریافت است:
github.com/aminkvh/Ganj/releases
دربارهٔ هشدار «ناامن» هنگام نصب روی اندروید
چون «گنج» هنوز از فروشگاه‌هایی مثل گوگل‌پلی منتشر نشده، هنگام نصب فایل APK ممکن است سیستم «سپر ایمنی Google Play» پیامی شبیه این نشان بدهد:
«برای محافظت از دستگاهتان برنامه مسدود شد. سپر ایمنی Play قبلاً برنامه‌ای از این توسعه‌دهنده ندیده است.»
این هشدار برای هر برنامه‌ای است که از بیرون فروشگاه نصب شود و به معنای وجود بدافزار نیست؛ اما به همین دلیل لازم است فایل را فقط از صفحهٔ رسمی پروژهٔ گیت‌هاب بگیرید. اگر مطمئن هستید، روی «درهرحال نصب شود» (متن کوچک‌تر پایین پیام) بزنید.
انتشار برنامه در فروشگاه‌های داخلی مثل بازار و مایکت می‌تواند نصب را برای همه آسان‌تر کند؛ اگر چنین نسخه‌ای منتشر شد، لینکش را همین‌جا اضافه می‌کنیم.
مشارکت و بازخورد
کد «گنج» آزاد است. اگر ایرادی دیدید یا پیشنهادی دارید، از طریق Issues پروژه در گیت‌هاب با سازنده در میان بگذارید. اگر برنامه را دوست داشتید، یک ستاره در گیت‌هاب هم بهترین تشکر از کسی است که وقتش را برای آن گذاشته. و البته به پاس گنجور، خود گنجور را هم فراموش نکنید.
از امین اکبری برای این هدیهٔ دوست‌داشتنی سپاسگزاریم. دستش درد نکند.
تذکر: این متن توسط هوش مصنوعی تهیه شده است.