با توجه به انتشار آزاد اشعار حذف شده از سایت گنجور (در صورتی که از دلیل این رویداد اطلاع ندارید اینجا را ببینید) در قالب کتابخانهٔ آزاد شعر فارسی: ویکی‌درج عملاً مشکلی که باعث حذف اشعار سایت شده بود حل شده و از دیروز این اشعار مجدداً از طریق سایت گنجور در دسترس قرار گرفته‌اند. منبع تمام این اشعار در کادر حاشیه‌ها مستند شده است.

ویرایش ۲.۵۲ گنجور رومیزی نیز که از دیروز در دسترس قرار گرفته تفاوتهای بسیار جزئی با خرده‌ویرایش پیشین دارد و عمده تفاوت آن همراه شدن مجدد شاعران حذف شده با پایگاه داده‌های آن است.

دوستانی که نسخهٔ شامل پایگاه داده‌های ناقص را دریافت کرده‌اند علاوه بر امکان نصب نسخهٔ کامل می‌توانند با کلیک بر روی دکمهٔ «دریافت مجموعه‌ها» و انتخاب فهرست «شاعران سایت گنجور» شاعران مورد نظر خود را به نرم‌افزار خود اضافه کنند.

امکان حاشیه‌گذاری نیز که پیشتر غیرفعال شده بود، با تغییرات اخیر مجدداً فعال شد.

پروژهٔ بازبینی OCR برای دیوان ملک‌الشعرای بهار نیز نیاز به حدود پانزده‌هزار بازدید دیگر دارد و پس از تکمیل خروجیهای کار از طریق سایت و گنجور رومیزی در دسترس قرار خواهد گرفت.

از روز سه‌شنبه آثار تعداد زیادی از شاعران از سایت گنجور (و نرم‌افزار گنجور رومیزی) حذف شد. دوستان زیادی از آن روز تا به حال دلیل این اتفاق را می‌پرسند که جهت اطلاع دوستان به عرض می‌رساند که:

همانطور که احتمالاً در جریان هستید سایت گنجور از روز آخر اردیبهشت در ایران فیلتر شده است. اشاراتِ دوستانِ مطلع؛ بعد از مدتی نشان داد که مسدود شدن گنجور به درخواست شرکت مهرارقام که در تولید نرم‌افزارهای ادبی به شکل تجاری فعالیت می‌کند انجام شده است. دلیل این شرکت برای چنین درخواستی، ادعای این شرکت روی ورود سیصد هزار بیت از اشعار منتشر شده در گنجور به کامپیوتر بوده که البته این اشعار از طریق مجموعهٔ دیگری که هنوز هم روی اینترنت -با عنوان آزاد و بازمتن- در دسترس است وارد گنجور شده بود و عملاً طرف شرکت مورد اشاره در این ادعا گنجور نیست (هر چند این شرکت هیچگاه در این زمینه با گنجور تماس نگرفته بود و دم دست‌ترین راه حل را در کمیتهٔ فیلترینگ جستجو کرده).

پس از تماس و مذاکره با شرکت مورد اشاره و عدم حصول توافق، به درخواست آن شرکت و به جهت مشکوک بودن منبع اولیهٔ ورود اشعار یاد شده، مجموعه‌های مورد ادعا از سایت حذف شدند (توجه فرمایید که دلیل پذیرش این درخواست نه اجبار حقوقی بوده و نه تمایل به خارج شدن سایت از فیلتر و تنها دلیل آن احترام به حقوق مورد ادعای شرکت یاد شده در ورود احتمالی این داده‌ها می‌باشد).

مراجعهٔ دوستان به صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor می‌تواند جزئیات این ماجرا -از آغاز فیلتر شدن گنجور در ایران تا وضعیت کنونی- را روشن کند.

جبران آنچه از دست رفته یکی از اهداف گنجور در روزها، هفته‌ها، ماهها و سالهای پیش روست. علاوه بر اشعار، مجموعهٔ قابل توجهی از حاشیه‌های دوستان پای شعرها هم از دسترس خارج شده که امیدوارم به زودی راهکاری جهت در دسترس قرار دادن بایگانی آنها -مستقل از اشعار مرتبط- پیدا کنم.

به‌روزرسانی: دوستان با مراجعه به این نشانی در نظرسنجی راجع به درستی این اقدام شرکت کنند (برای این که بتوانید شرکت کنید باید عضو فیس‌بوک باشید و صفحهٔ گنجور در فیس‌بوک را Like کرده باشید).

در خرده‌ویرایش ۲.۵۱ گنجور رومیزی چند اشکال -از جمله یکی از ایرادات گزارش شده توسط دوستان- رفع شده است. علاوه بر آن به پیشنهاد یکی از دوستان دو دکمه برای انتخاب آسان در گام دوم «دریافت مجموعه‌ها» اضافه شد.

نصاب به‌روزرسانی این ویرایش را از این نشانی دریافت کنید.

با بهره‌برداری از ابزار «دریافت مجموعه‌ها» امکان انتشار نگارش سبک گنجور رومیزی هم به وجود آمده است که می‌تواند کاربردهای خاص خودش را داشته باشد. این نگارش فقط از لحاظ حجم داده‌ها با نگارش کامل متفاوت است -کل داده‌های موجود در آن بیست و چند بیت است- و کاربران می‌توانند با استفاده از ابزار دریافت مجموعه‌ها، مجموعه‌های مورد نظر خودشان را به آن اضافه کنند. دوستان علاقمند می‌توانند نصاب این نگارش را با حجم کمتر یک مگابایت از اینجا دریافت کنند. مجموعهٔ بیست و چند بیتی موجود در این نگارش از بخش مضامین گمشده در وبلاگ استاد محمدرضا ترکی و همینطور گروه فیس‌بوک شاه‌بیت انتخاب شده و برای دوستانی که مجموعهٔ کامل گنجور رومیزی را دارند به طور جداگانه از این نشانی قابل دریافت است.

در ویرایش ۲.۵ گنجور رومیزی امکان دریافت مجموعه‌ها تکمیل شده و برای استفادهٔ آسان؛ در قالب یک دکمه (ی قابل حذف از طریق پیکربندی) در دسترس قرار گرفته است.

کلیک بر روی این دکمه، ابزاری را در اختیار می‌گذارد که به کمک آن می‌توان به شکل گام به گام مجموعه‌های اشعار را دریافت کرد.

سه نشانی پیش‌فرض، سه فهرست از مجموعه‌ها را در اختیار می‌گذارند که عبارتند از «مجموعه‌های تازه»، آثار «شاعران سایت گنجور» و «شاعران اختصاصی برنامه» (اگر از طریق ویرایشگر برنامه آثار بعضی از شاعران را پاک کرده باشید یا از ابتدا نسخه‌ای با داده‌های محدود دریافت کرده باشید این دو مجموعهٔ اخیر به کارتان خواهند آمد). همچنان که در ادامه شرح داده می‌شود امکان آن که نشانیهای دیگری توسط کاربر به این نشانیهای پیش‌فرض افزوده شوند وجود دارد.

دکمه‌ای با نشان چرخ‌دنده در کنار دکمهٔ انصراف، تنظیمات مختصری را برای فرایند دریافت مجموعه‌ها در اختیار می‌گذارد. برنامه به طور پیش‌فرض، فایلهای دریافت شده را پس از پردازش پاک می‌کند؛ ممکن است بخواهید این رفتار را تغییر دهید و فایلهای دریافتی را برای اضافه کردن دستی (از طریق منوی «مجموعه‌ها») نگه دارید. پنجرهٔ «تنظیمات دریافت مجموعه‌ها» امکان تغییر این عملکرد و همینطور تغییر نشانی پیش‌فرض مسیر دریافت فایلهای دریافتی را در اختیارتان می‌گذارد.

با کلیک بر روی دکمهٔ «ادامه»، فهرست مجموعه‌ها دریافت می‌شود و می‌توانید عنوانهای مورد نظر خود را انتخاب کنید تا در مرحلهٔ بعد دریافت آنها آغاز شود و نهایتاً در گام پایانی شاهد پردازش و افزوده شدن آنها به برنامه باشید.

ابزار «ویرایشگر فهرست مجموعه‌ها» (که از طریق پنجرهٔ تنظیمات دریافت مجموعه‌ها و همچنین منوی دکمهٔ ابزارها در ویرایشگر در دسترس قرار می‌گیرد) امکان تولید فایلهای XML قابل استفاده به عنوان نشانی فهرست مجموعه‌ها را در اختیار کاربران علاقمند می‌گذارد تا در صورت تمایل از طریق سایتهای دیگر یا شبکه‌های اینترانت بتوانند مجموعه‌های مورد نظر خود را مستقلاً منتشر کنند.

گنجور رومیزی از نمایش تصاویر شاعران پشتیبانی نمی‌کند اما ابزار ویرایشگر فهرست مجموعه‌ها امکان گنجاندن نشانی تصاویر در فایل XML خروجی و همینطور گنجاندن تصاویر متناظر در فایلهای فشردهٔ مجموعه‌های خروجی را دارد که می‌تواند برای کاربران ساغر و شاید نسخه‌های آتی گنجور رومیزی مفید باشد.

علاوه بر ابزار شرح داده شده، در ویرایش جدید چند اشکال کوچک رفع شده (که مهمترین آنها تصحیح نمایش فهرست نشانه‌هاست در حالتی که شعرهای نشانه‌گذاری شده دیگر در پایگاه داده‌ها وجود ندارند) و یکی دو قابلیت جزئی دیگر نیز اضافه شده است.

نصاب به‌روزرسانی ویرایش ۲.۵ را از این نشانی دریافت کنید.

شاه اسماعیل صفوی از جمله شاهان شاعر محسوب می‌شود که به زبانهای ترکی و فارسی اشعاری از او به جا مانده است. تخلص شعری او «ختایی» بوده است.

آقای کامران مشایخی -که پیشتر گزیدهٔ اشعار ترکی شهریار را برای گنجور رومیزی آماده کرده بودند- گزیده‌ای از اشعار ترکی این شاه شاعر را فراهم کرده‌اند که از این نشانی قابل دریافت است.

کاربران نسخهٔ جدید ساغر می‌توانند پس از خارج کردن فایل دریافتی از حالت فشرده، آن را با انتخاب پس از اجرای فرمان «اضافه کردن مجموعهٔ جدید …» از منوی «ابزارها» به برنامهٔ خود اضافه کنند. در گنجور رومیزی گزینهٔ متناظر از منوی «مجموعه‌ها» در دسترس قرار دارد.

چند روز پیش جناب رسته حیدربابای شهریار را به گنجور اضافه کردند. دوست گرامی دیگر، آقای کامران، مجموعه‌ای از اشعار ترکی استاد شهریار را وارد گنجور رومیزی کرده و برای من ارسال کرده‌اند که خروجی آن از چند روز پیش در سایت (در این نشانی) در دسترس قرار گرفته است.

کاربران گنجور رومیزی می‌توانند فایل مناسب برای اضافه کردن دیوان به‌روز شدهٔ استاد (شامل اشعار ترکی) را از این نشانی دریافت کنند. یادآور می‌شوم که راه آسان‌تر و سریع‌تر دریافت این مجموعه‌ها در این برنامه، استفاده از گزینهٔ «دریافت فهرست مجموعه‌های اشعار …» از منوی «مجموعه‌ها»ی گنجور رومیزی به شرحی که پیشتر آمده (اینجا) می‌باشد.

سلام

خسته نباشید!

در پیوست تعدادی دیگر از غزلیات هلالی تا حدود میم را اضافه می‌کنم …

فایل دیگر هم کتاب کنزالحقایق شیخ محمود شبستری است که در سایت تصوف نسخهٔ چاپ سنگی آن موجود است. دو صفحه از کتاب موجود در سایت افتاده بود که من نتوانستم آن‌ها را جای دیگر پیدا کنم …

آقای علی پی‌سپار به همراه پیام فوق، در ادامهٔ کار قبلیشان روی دیوان هلالی مجموعه‌ای شامل ۲۰۸ غزل دیگر از هلالی جغتایی و همینطور مثنوی کنزالحقایق شیخ محمود شبستری را فرستاده‌اند که هر دو مورد هم‌اکنون روی سایت در دسترسند. کاربران گنجور رومیزی می‌توانند فایلهای مناسب برای اضافه کردن دیوان هلالی (شامل غزلیات جدید) را از این نشانی و آثار شیخ محمود شبستری را از این نشانی دریافت کنند. یادآور می‌شوم که راه آسان‌تر و سریع‌تر دریافت این مجموعه‌ها در این برنامه، استفاده از گزینهٔ «دریافت فهرست مجموعه‌های اشعار …» از منوی «مجموعه‌ها»ی گنجور رومیزی به شرحی که پیشتر آمده (اینجا) می‌باشد.

درود!

محمدحسن بارق شفیعی یکی از شاعران نامدار افغانستان است که نقش زیادی در رواج شعر نیمایی در افغانستان دارد. با وجودی که برخی از شعرهایش در پشتیبانی از مکتب کمونیسم است امّا با این حال شعرهایی که در این مجموعه گرد آورده‌ام زیباترین شعرهای وی است که رنگ و بوی دفاع از مکتب کمونیسم ندارد. به دلیل کارهایی که به ویژه در زمینهٔ شعر معاصر افغانستان داشته‌ام کمابیش شناختی از شعر معاصر افغانستان دارم و گزیده‌هایی نیز از شاعران آن سامان آماده کردم که برگزیدهٔ شعر امیرالشعرا خلیل‌الله خلیلی از این دست آثار است که توسط نشر سورهٔ مهر به چاپ رسیده است. همین طور کتاب مویه‌های پامیر (شعر فارسی در افغانستان امروز) که توسط نشر بین‌المللی الهدی به چاپ رسیده‌است. مجموعه‌های دیگری نیز هست که در آینده‌ای نزدیک برایتان می‌فرستم. با آرزوی کامیابی و شادمانی برای شما

ارادتمند

بهروز ثروتی

آقای ثروتی به همراه پیام فوق، گزیده‌ای از اشعار بارق را برایم ارسال کرده‌اند که آن را برای گنجور رومیزی آماده کرده‌ام و دوستان علاقمند می‌توانند آن را از این نشانی دریافت کنند.

علاوه بر این، جناب رسته شعر عقاب خانلری و منظومهٔ حیدربابای شهریار را با ترجمهٔ فارسی بهروز ثروتیان برای گنجور رومیزی آماده کرده‌اند که مجموعه‌های حاوی این دو شعر را نیز می‌توانید از این نشانی و این نشانی دریافت کنید.

راه آسان‌تر و سریع‌تر دریافت این مجموعه‌ها، استفاده از گزینهٔ «دریافت فهرست مجموعه‌های اشعار …» از منوی «مجموعه‌ها»ی گنجور رومیزی به شرحی که پیشتر آمده (اینجا) می‌باشد.

به همت دوست گرامی جناب هیراد نیکو مجموعه‌ای از اشعار شادروان کامبیز صدیقی کسمایی از شاعران معاصر معروف خطهٔ گیلان برای گنجور رومیزی آماده شده و در دسترس علاقمندان قرار گرفته است.

کاربران گنجور رومیزی (و ساغر) می‌توانند با استفاده از گزینهٔ «دریافت فهرست مجموعه‌های اشعار …» از منوی «مجموعه‌ها» و یا از طریق این نشانی نسخهٔ به‌روز اشعار این شاعر گرانقدر را دریافت کنند.

به علاقمندان توصیه می‌کنم به سایت زیبای تهیه شده برای این شاعر نیز به نشانی www.kambizsedighi.com نیز سر بزنند و از سلیقهٔ صرف شده در آن لذت ببرند.

آقای محمدی عزیز!

عید نوروز بر شما مبارک باد.

به پیوست دو فایل به خدمت شما ارسال می‌گردد:

۱- باقیماندهٔ غزلهای عرفی از ردیف ن تا ی

۲- رباعیهای عرفی از ردیف الف تا دال

چند نکته را در این رابطه خدمت شما عرض می‌کنم:

همان‌طور که اوایل این پروژه توضیح دادم شعرهای عرفی که برای گنجور تهیه گردیده است بر اساس کتاب چاپ سنگی کانپور است که در سال ۱۸۸۰ میلادی در هندوستان نشر یافته است، همان نسخه در سایت کتابخانهٔ تصوف در دسترس است. در تصحیح آن از نسخه‌ای از چاپ ایران که در سال ۱۳۳۷ شمسی در تهران نشر یافته کمک گرفتم ( نسخهٔ جواهری). بنده نسخهٔ کانپور را اساس قرار دادم و هر جایی که افتادگی وجود داشت و یا خوانا نبود و یا غلط فاحشی وجود داشت از روی نسخهٔ جواهری تصحیح کردم. خوانندگانی که به غیر از دو نسخهٔ فوق، نسخه و یا نسخه‌های دیگری در دست دارند خوب می‌شود که مراتب اختلاف را در حاشیه درج کنند.

از طریق حاشیه‌های گنجور اطلاع یافتم که در همین چند سال پیش چاپ جدیدی از دیوان عرفی توسط آقای ولی‌الحق انصاری تصحیح شده و در تهران نشر یافته است که جامع‌تر و بهتر است. گویا ایشان دیوان را از روی ۳۷ نسخهٔ خطی معتبر مقابله کرده‌اند و سالها روی آن کار کرده‌اند. بنده هنوز به آن دست نیافته‌ام. من دیتابیسی برای کار شخصی خودم تهیه کرده‌ام که اگر فرصتی دست داد در آینده نسخه‌های مختلف را مقابله خواهم کرد.

چاپ کانپور پر از غلط است و با سلیقه و ذوق هندی تصحیح شده است. چاپ جواهری با سلیقه و ذوق ایرانی تصحیح شده است و با کمال تأسف پر از غلطهای بدتر است . بنده چاره‌ای نداشتم که در هر جا امکان فهم درستی از عبارت و یا کلمه‌ای وجود نداشت آن را به همان صورت در متن نگه دارم.

بنده در این کار به دنبال تصحیح دیوان نبوده‌ام، چون اولاً چنین دانشی را ندارم و در ثانی چنین امکاناتی را ندارم. بلکه گام اول در آغاز کردن راهی است به امید آنکه دیگران آن را ادامه بدهند و نسخه‌های متفاوت دیوان عرفی را به میان بیاورند تا در آینده منبعی برای تصحیح دیوان عرفی گردد. به امید آنکه ده‌ها نسخه از گوشه و کنار دنیا (‌مخصوصاً از کتابخانه‌های هند و ترکیه) ‌بیرون بیاید و افقی در شناخت عرفی شیرازی آغاز گردد.

نسخهٔ حاضر گنجور بر اساس چاپ کانپور باقی خواهد ماند، هر چند پر از غلط است. ولی باید در نظر داشت که غزلهای عرفی آمیختگی عجیب و غریبی دارد. گفته شده است که عرفی در هنگام مرگ همهٔ چرکنویسهایش را به بزرگمردی که پشتیبان او بود به نام خان خانان داد.

گفتنی است که دو نفر در هندوستان همت بزرگی در ترویج شعر فارسی گذاشته بودند، یکی حکیم ابوالفتخ خان گیلانی بود که در سال ۹۹۷ در گذشت. بعد از او کسی به نام عبدالرحیم خان «خان خانان» بود که پس از فوت ابوالفتح خان پشتیبان عرفی شد. هر دوی آنها مقامهای دولتی بالایی داشتند و شاعران و ادیبان فراوانی که از ایران مهاجرت می‌کردند به آنان پناه می‌بردند. عرفی در سال ۹۹۹ هجری قمری مطابق ۱۵۹۰ میلادی در گذشت . عرفی در زمان فوت دستنوشته هایش را به خان خانان سپرد. این نوشته‌ها ۲۵ سال مسکوت می‌ماند. خود عرفی چند سال پیش از مرگ اش تعدادی از اشعارش را منتشر کرده بوده است و تعدادی هم از اشعارش (به گفتهٔ خودش شش هزار بیت آن) ‌در زمان حیات خودش گم شده بوده است.

گفته شده است که خان خانان دست نوشته‌های عرفی را به شخصی به نام سراجا همدانی داد تا آن‌ها را تصحیح و منتشر کند.. آنچه ۲۵ سال بعد از مرگ عرفی نشر یافت گویا خود منبع غلط ها و آمیخته گی هاست. بیشترین این آمیخته گی ها در غزل هاست. احتمالاً آمیخته گی هایی بعد از نشر سراجا هم به آن راه یافته است. در هر حال چون اشعار عرفی طرف دار زیادی داشت و خریدار داشت، نشرهای زیادی از آن در بازار بود.

قصیده‌های عرفی در دورهٔ حیات خود شاعر کاملاً جا افتاده و مشهور بود و کسی را یارای آن نبود که با آن برابری کند و یا در آنها دست ببرد و کسی هم قصیدهٔ تقلبی را خریدار نبوده است ولی حوزهٔ غزل متفاوت بوده است. غزل در هر زمان خریدار دارد. با مروری کوتاه می‌توان دریافت که غزلها یک دست نیستند و بسیاری از آنها سبک و سیاق عرفی را ندارند. به هر حال این میدانی برای کاوش است و چالش‌انگیز است.

در مقدمهٔ گنجور که در شرح حال عرفی نوشته‌اید، اشاره‌ای به رسالهٔ نثری از عرفی به نام « نفیسه» شده است. لطفاً توجه کنید که این کتاب و رساله نیست بلکه در ‌واقع مقالهٔ کوتاهی است به نام « نفسیه». آن نوشته در خطاب به نفس است، و به همان خاطر «نفسیه» نامیده شده است که اکثراً آن را به غلط نفیسه می نویسند. لطفاً آن اسم را اصلاح بکنید.

با ارادت فراوان

رسته

آنچه خواندید متن پیام جناب رسته بود که مدتی پیش به همراه آن بخش پایانی غزلیات عرفی شیرازی را برای من ارسال کرده بودند که به دلیل تعطیلات نوروز تأخیری طولانی در انتشار آنها پیش آمد که بدین وسیله از ایشان و تمام دوستداران عرفی شیرازی عذرخواهی می‌کنم. فرستاده‌های جناب رسته هم‌اکنون روی سایت در بخش آثار عرفی شیرازی در دسترس قرار گرفته، اشتباهی که اشاره فرموده‌اند تصحیح شده و کاربران گنجور رومیزی (و ساغر) نیز می‌توانند با استفاده از گزینهٔ «دریافت فهرست مجموعه‌های اشعار …» از منوی «مجموعه‌ها» و یا از طریق این نشانی نسخهٔ به‌روز اشعار عرفی را دریافت و جایگزین نسخهٔ قدیمی کنند.