این متن به سفارش گنجور و به قلم سازندهٔ دیوان نوشته شده است.
«دیوان» برنامه‌ای رایگان و بدون تبلیغات برای گوشی‌ها و تبلت‌های اندرویدی است که توسط احمدرضا بنی‌طبا و با بهره‌گیری از داده‌های آزاد گنجور توسعه یافته است. این برنامه امکان دسترسی به آثار بیش از۰ ۰ ۲ شاعر فارسی‌زبان را در محیطی ساده، زیبا و امروزی فراهم می‌کند.
انگیزهٔ اصلی ساخت دیوان، فراهم کردن تجربه‌ای متفاوت از مطالعهٔ شعر فارسی در تلفن همراه بوده است؛ تجربه‌ای که در آن خبری از تبلیغات مزاحم، منوهای شلوغ و پیچیدگی‌های غیرضروری نباشد و همه‌چیز در خدمت خواندن و لذت بردن از شعر قرار گیرد.
در طراحی این برنامه تلاش شده است تا سادگی و زیبایی ظاهری با امکانات کاربردی همراه شود؛ به‌گونه‌ای که هم علاقه‌مندان به مطالعهٔ روزمرهٔ شعر و هم کسانی که به دنبال جست‌وجو و بررسی آثار شاعران هستند، بتوانند به آسانی از آن استفاده کنند.
آشنایی با امکانات دیوان
مرور شاعران و آثار آن‌ها
در صفحهٔ اصلی دیوان، شاعران به‌همراه تصویر و نامشان نمایش داده می‌شوند. کاربران می‌توانند شاعران را بر اساس قرن زندگی مرور کنند، از طریق جست‌وجو به شاعر مورد نظر برسند یا شاعران محبوب خود را نشان‌دار کنند تا همواره در ابتدای فهرست قرار گیرند.
صفحهٔ اختصاصی هر شاعر نیز شامل زندگی‌نامه و فهرست آثار اوست. کتاب‌ها و مجموعه‌ها به‌صورت طبقه‌بندی‌شده نمایش داده می‌شوند و در فهرست اشعار، مطلع هر شعر نیز برای شناسایی آسان‌تر آن آمده است.
دریافت اشعار و مطالعه بدون اینترنت
یکی از امکانات اصلی دیوان، قابلیت دریافت مجموعهٔ کامل آثار هر شاعر برای مطالعه و جست‌وجوی آفلاین است.
کاربران می‌توانند شاعران موردعلاقهٔ خود را به‌صورت جداگانه دریافت کنند. حجم هر مجموعه پیش از دریافت نمایش داده می‌شود و در هنگام دانلود نیز میزان پیشرفت آن قابل مشاهده است.
مجموعه‌های دریافت‌شده در ابتدای فهرست شاعران قرار می‌گیرند تا دسترسی به آن‌ها آسان‌تر باشد. همچنین امکان حذف مجموعه‌های دریافت‌شده و دریافت دوبارهٔ آن‌ها وجود دارد.
محیط مطالعهٔ شعر
در طراحی صفحهٔ مطالعه، تأکید اصلی بر خوانایی متن و حذف عناصر اضافی بوده است.
اشعار با حفظ ساختار اصلی بیت‌ها و مصراع‌ها نمایش داده می‌شوند و کاربران می‌توانند با کشیدن انگشت به چپ و راست یا استفاده از دکمه‌های پیمایش، میان اشعار یک مجموعه جابه‌جا شوند.
نشانگر پیشرفت مطالعه، امکان مراجعه به صفحهٔ شاعر یا بخش مربوط به شعر و قابلیت نشان‌گذاری اشعار نیز در همین محیط در دسترس است.
جست‌وجوی پیشرفته در اشعار
دیوان به جست‌وجوگری مجهز است که امکان جست‌وجو در عنوان و متن اشعار مجموعه‌های دریافت‌شده را فراهم می‌کند.
کاربران می‌توانند جست‌وجو را در آثار تمام شاعران دریافت‌شده انجام دهند یا آن را به یک شاعر مشخص محدود کنند.
جست‌وجو از دو شیوه پشتیبانی می‌کند:
- جست‌وجوی عبارت دقیق: یافتن اشعاری که عبارت مورد نظر به همان ترتیب در آن‌ها آمده است.
- جست‌وجوی همهٔ واژه‌ها: یافتن اشعاری که تمام واژه‌های جست‌وجوشده را، بدون الزام به ترتیب مشخص، در بر دارند.
موتور جست‌وجوی برنامه تفاوت‌های رایج نگارشی در حروف فارسی و عربی، اعراب و فاصله‌گذاری را نیز در نظر می‌گیرد.
عبارات یافت‌شده در نتایج برجسته می‌شوند و کاربر می‌تواند مستقیماً از نتیجهٔ جست‌وجو وارد صفحهٔ شعر شود.
همچنین پنج جست‌وجوی اخیر ذخیره می‌شوند تا تکرار آن‌ها آسان‌تر باشد.
تنظیم ظاهر و قلم اشعار
دیوان امکانات متنوعی برای شخصی‌سازی محیط مطالعه دارد.
کاربران می‌توانند از میان چهار قلم فارسی وزیرمتن، ساحل، صمیم و شبنم قلم دلخواه خود را انتخاب کنند و اندازهٔ متن را از ۸۰ تا ۱۸۰ درصد تغییر دهند.
علاوه بر حالت‌های روشن و تاریک، امکان هماهنگ کردن ظاهر برنامه با تنظیمات سیستم نیز وجود دارد.
برای علاقه‌مندان به فضای کتاب‌های چاپی، پس‌زمینه‌ای با بافت کاغذ نیز در حالت روشن در نظر گرفته شده است.
این تنظیمات مستقیماً از صفحهٔ مطالعه قابل تغییر هستند و انتخاب‌های کاربر برای استفاده‌های بعدی حفظ می‌شوند.
شعر روز
در صفحهٔ اصلی دیوان، هر روز شعری از میان مجموعه‌های دریافت‌شده انتخاب و نمایش داده می‌شود.
شعر انتخاب‌شده در طول همان روز ثابت می‌ماند و با لمس آن می‌توان متن کامل شعر را مطالعه کرد.
این ویژگی فرصتی برای آشنایی روزانه با اشعار گوناگون و کشف سروده‌هایی فراهم می‌کند که شاید کاربر پیش‌تر با آن‌ها آشنا نبوده است.
کتابخانهٔ شخصی و تاریخچهٔ مطالعه
بخش کتابخانهٔ دیوان شامل دو قسمت مجزاست: اشعار نشان‌گذاری‌شده و اشعار اخیراً مطالعه‌شده.
کاربران می‌توانند اشعار محبوب خود را نشان‌دار کنند و در هر زمان دوباره به آن‌ها مراجعه کنند.
برنامه همچنین ده شعر آخر مطالعه‌شده را نگه می‌دارد تا بازگشت به آن‌ها آسان باشد.
رونوشت، هم‌رسانی و جست‌وجوی واژه‌ها
دیوان امکان انتخاب و کپی کردن بخش‌هایی از شعر یا متن کامل آن را فراهم می‌کند.
کاربران می‌توانند بیت‌ها و اشعار دلخواه را از طریق برنامه‌های دیگر با دوستان خود به اشتراک بگذارند.
همچنین امکان جست‌وجوی متن انتخاب‌شده در وب‌سایت واژه‌یاب فراهم شده است تا بررسی معنای واژه‌های ناآشنا آسان‌تر شود.
برنامه‌ای مستقل با قدردانی از گنجور
دیوان برنامه‌ای مستقل است و وابستگی رسمی به وب‌سایت گنجور ندارد. محتوای ادبی برنامه با بهره‌گیری از داده‌های آزاد و ارزشمند این پایگاه فراهم شده است.
توسعه‌دهندهٔ دیوان مراتب سپاس و قدردانی خود را از بنیان‌گذار گنجور، و تمامی مشارکت‌کنندگانی که طی سالیان گذشته در گردآوری، تصحیح و انتشار آزاد آثار ادبیات فارسی نقش داشته‌اند، ابراز می‌کند.
دریافت و نصب دیوان
دیوان کاملاً رایگان و بدون تبلیغات است و هم‌اکنون می‌توان آن را از فروشگاه‌های گوگل پلی و کافه‌بازار دریافت کرد.
دریافت از گوگل پلی:
https://play.google.com/store/apps/details?id=app.divan
دریافت از کافه‌بازار:
https://cafebazaar.ir/app/app.
دیوان همچنان در حال توسعه است و امکانات بیشتری در نسخه‌های آینده به آن افزوده خواهد شد.
از علاقه‌مندان به شعر و ادب فارسی دعوت می‌شود این برنامه را تجربه کنند و دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را برای بهبود آن با توسعه‌دهنده در میان بگذارند.