بسامد واژگان در گنجور
چهارشنبه، ژوئن 26th، 2024در شاهنامه چند بار از ایران نام برده شده؟ پرکاربردترین کلمه غیر از حروف ربط و افعال پرکاربرد در رباعیات خیام کدام کلمه است؟ در غزلیات سعدی بیشتر از واژهٔ «دلبر» استفاده شده است یا از واژهٔ «معشوق»؟ به نسبت حجم کل، درصد کاربرد کلمهٔ «عشق» در غزلیات شمس بیشتر است یا در غزلیات حافظ؟
«بسامد واژگان» در فهرستهای بخشهای گنجور برای پاسخگویی به این دسته سؤالات ایجاد شده است. البته کلمات بر اساس شکل آنها شمارش شدهاند و از این جهت «می» استمرار در کلمهٔ «میرود» با «می» به معنی شراب یک کلمه در نظر گرفته شدهاند. کلمات شمارش شده نیز لزوماً یک کلمه نیستند و بر حسب این که با چه رسمالخطی در گنجور نوشته شده باشند ممکن است قسمتی از یک کلمهٔ کامل (مثالش همان «می» در «میرود») یا ترکیب چند کلمه باشد مثل «دیگرست» که چون فاصلهای بین «دیگر» و «است» وجود نداشته یک کلمه محسوب شده. در جداسازی کلمات نیز فعلاً ترجیح دادهایم نیمفاصله را نیز مانند فاصله به عنوان جداساز کلمات در نظر بگیریم.
با وجود ایرادات یاد شده میتوان با استفاده از این ابزار، تقریبی از پاسخهای احتمالی برای پرسشهای طرح شدهٔ ابتدایی را به دست آورد.
شمارش کلمات فرایندی زمانبر است و تا پوشش همهٔ گنجور چند روزی طول خواهد کشید. در بخشهایی که کار شمارش کلماتشان تمام شده قسمتی به نام «بسامد واژگان» ظاهر میشود که به طور پیشفرض ۱۰۰ واژهٔ پربسامد آن بخش را به ترتیب نزولی بسامد نمایش میدهد. با تایپ کلمهٔ مورد نظر خود در کادر «جستجوی واژه» میتوانید بسامد، ردیف آن در فهرست این واژهها، تعداد و درصد تعداد آن به نسبت تعداد کل واژهها را مشاهده کنید. عدد «ردیف» واژهها لزوماً نمایانگر ترتیب از لحاظ بسامد نیست و تنها نمایانگر آن است که اگر فهرست صدواژهٔ ابتدایی تا واژهٔ جستجو شده ادامه پیدا میکرد در شماره ردیف آن چه عددی نوشته میشد.
با کلیک یا لمس لینک متناظر هر واژه میتوانید آن را در بخش جاری جستجو کنید.