این نوشته به تقاضای گنجور و به قلم سید محمدمسعود حسینی آماده شده است.
در روزگاری که جهان دیجیتال هر لحظه با انبوهی از صداها، اعلانها و ابزارهای گوناگون ما را به خود فرامیخواند، گاهی بیش از هر چیز به گوشهای دنج و آرام نیاز داریم؛ جایی برای مکث، خواندن و همنشینی با کلمات.
«قاف» از همین اندیشه زاده شد؛ تلاشی برای ساختن فضایی ساده، زیبا و بهدور از هیاهو، برای آنان که شعر فارسی را دوست دارند.
با وجود وبسایتها و اپلیکیشنهای متعدد در حوزهٔ شعر و ادبیات، همواره جای برنامهای با طراحی چشمنواز، تجربهٔ کاربری سنجیده و تمرکز بر خودِ شعر خالی به نظر میرسید. گاهی امکانات جانبی، تبلیغات و شلوغی محیط، مجال خلوت با شعر را از مخاطب میگیرند و زیبایی و کیفیت رابط کاربری نیز آنچنانکه شایستهٔ این میراث ادبی است، مورد توجه قرار نمیگیرد.
قاف میخواهد پاسخی به همین نیاز باشد؛ نه با افزودن ابزارهای بیشمار، بلکه با کاستن از آنچه ضروری نیست. در اینجا سادگی، زیبایی و خوانایی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند تا فناوری بهجای آنکه در مرکز توجه باشد، راه را برای دیدار دوباره با شعر هموار کند.
در قاف چه خواهید یافت؟
قاف اپلیکیشنی رایگان و سبک برای دستگاههای اندرویدی است که دسترسی به گنجینهٔ شعر و ادب پارسی را در فضایی زیبا و کاربردی فراهم میکند. از ویژگیهای آن میتوان به این موارد اشاره کرد:
- گنجینهٔ سخنوران: دسترسی به آثار صدها شاعر و سخنور پارسی، از رودکی، فردوسی و خیام تا مولانا، سعدی، حافظ، عطار، نظامی، بیدل و شهریار.
- جستوجوی پیشرفته: جستوجو در میان اشعار و ابیات، با یکسانسازی خودکار حروف و شکلهای نوشتاری فارسی و عربی.
- خلوت خوانش (Zen Mode): محیطی مینیمال و بدون حواسپرتی برای غرقشدن در شعر.
- طراحی فارسی و چشمنواز: رابط کاربری راستبهچپ با تایپوگرافی قلم «آراد» و توجه ویژه به خوانایی.
- کتابخانهٔ شخصی: نشانکردن شاعران، آثار و ابیات محبوب.
- تاریخچهٔ مطالعه: دسترسی دوباره به آخرین اشعار خواندهشده.
- پوستهٔ روشن و تاریک: برای مطالعه در هر زمان و شرایط نوری.
- مطالعه بدون اینترنت: امکان دسترسی آفلاین به محتوای دریافتشده و نگهداری آثار و اشعار موردعلاقه روی دستگاه.
حفظ حریم خصوصی نیز از اصول بنیادین قاف است؛ برنامه فاقد تبلیغات و ابزارهای ردیابی است و اطلاعات شخصی و تنظیمات کاربر روی دستگاه خودش نگهداری میشوند.
قاف و گنجور؛ ادای دینی به یک میراث ارزشمند
پیش از هر سخنی دربارهٔ قاف، باید از گنجور و بنیانگذاران، گردانندگان و همهٔ همراهان آن یاد کرد؛ کسانی که با سالها تلاش پیوسته، گنجینهای بیبدیل از شعر و ادب فارسی را گرد آورده و بیدریغ در دسترس همگان قرار دادهاند.
اگر امروز میتوانیم بهآسانی در میان هزاران شعر و اثر ادبی جستوجو کنیم و به میراث سخنوران این سرزمین دسترسی داشته باشیم، بخش بزرگی از این امکان را مدیون کوشش ارزشمند گنجور هستیم.
قاف نیز بر پایهٔ دادههای ارزشمند گنجور شکل گرفته است و خود را وامدار این تلاش بزرگ میداند. بیتردید، بدون وجود چنین زیرساخت ارزشمندی، شکلگیری قاف به این صورت ممکن نبود.
