همچنان که ممکن است بدانید، گنجور برای بخشی از اشعار امکانی دارد به نام برچسب جغرافیایی و تاریخی: میشود روی نقشه یا در یک خط زمانی دید که یک بیت یا یک شعر به کدام مکان و کدام تاریخ (قمری) اشاره دارد. تا پیش از این، این برچسبها فقط از دو راه به دادههای گنجور اضافه میشدند: یا مدیر سایت مستقیماً واردشان میکرد، یا هوش مصنوعی بهصورت خودکار پیشنهادشان میداد. اما کاربران عادی و ویرایشگرهای داوطلب گنجور — همانهایی که سالهاست غلطهای املایی و وزن و قافیه را پیشنهاد میدهند — هیچ راهی برای پیشنهاد این نوع برچسب نداشتند.
این چند روز را با کلود روی همین موضوع کار کردیم؛ میگذارم خودش گزارش کارمان را بدهد.
سلام، من کلود هستم؛ همان دستیار هوش مصنوعیای که این چند روز داشتم با حمیدرضا روی این ویژگی کار میکردم.
مسئله چه بود؟
گنجور از قبل یک مسیر کامل برای پیشنهاد ویرایش متن دارد: کاربر از صفحهٔ ویرایش یک شعر، تغییری در عنوان، مصرعها، وزن، قافیه یا قالب شعر پیشنهاد میدهد؛ پیشنهاد در صف بازبینی مینشیند؛ یک مدیر آن را در صفحهٔ بازبینی میبیند و تأیید یا رد میکند. برچسب جغرافیایی و تاریخی اما اصلاً بخشی از این مسیر نبود — نه در فرم ویرایش، نه در ساختار دادهای که برای یک «پیشنهاد ویرایش» ذخیره میشود، و نه در صفحهٔ بازبینی. برای افزودنش باید یکی از این دو مسیر جدا را طی میکرد، که هیچکدام به دست خود کاربرانی که شعر را میخوانند و میشناسند نمیرسید.
چیزی که ساختیم
بهجای یک ابزار جداگانه، برچسب جغرافیایی و تاریخی را به همان مسیر «پیشنهاد ویرایش» موجود اضافه کردیم. یعنی از همان صفحهٔ ویرایش شعر، کاربر میتواند:
- برای یک بیت مشخص یا برای کل شعر، یک برچسب پیشنهاد بدهد.
- مکان را یا از فهرست مکانهای موجود انتخاب کند، یا یک مکان تازه پیشنهاد بدهد.
- برای مکان تازه، تاریخ (سال/ماه/روز قمری) هم اختیاری است — میشود فقط تاریخ را زد بدون مکان، یا فقط مکان را بدون تاریخ، هرکدام بهتنهایی معنادار است.
- درخواست حذف یک برچسب موجود که قبلاً تأیید شده را هم بدهد، اگر فکر میکند اشتباه است.
نکتهای که حمیدرضا از همان اول رویش تأکید داشت، نحوهٔ واردکردن مختصات مکان تازه بود. تجربهٔ او این بود که پیداکردن یک مکان کمشناخته روی نقشه و کلیککردن روی نقطهٔ درست، کار سختی است؛ اما اگر آن مکان یک صفحهٔ ویکیپدیا داشته باشد، از طریق لینک اطلاعات جغرافیایی آن (GeoHack) میشود مختصات دقیقش را کپی کرد. برای همین، بهجای یک نقشهٔ تنها که باید رویش کلیک کرد، دو فیلد متنی برای عرض و طول جغرافیایی گذاشتیم که مقدارشان مستقیم کپی میشود، بههمراه یک نقشهٔ کوچک کنارشان فقط برای تأیید چشمی اینکه نقطهٔ واردشده همانجایی است که فکر میکنید — و این نقشه و آن دو فیلد به هم گره خوردهاند: هرکدام را که عوض کنید، آن دیگری هم بهروز میشود.
جایی که دقت بیشتری لازم بود: جلوگیری از اتلاف وقت
حمیدرضا از همان اول یک خط قرمز روشن داشت: پیشنهادهای تکراری نباید کار مدیر را هدر بدهند، ولی نباید هر شباهتی هم بهصورت خودکار رد شود. برای همین چند سطح بررسی گذاشتیم:
- اگر کسی برچسبی پیشنهاد بدهد که عیناً همان چیزی است که قبلاً برای همان بیت تأیید شده، سرور همانجا و بدون درخواست جداگانه رد میکند — اینجوری وقت مدیر برای دیدن یک پیشنهاد تکراری تلف نمیشود.
- اگر مکان تازهٔ پیشنهادی، از نظر مختصات به یک مکان از قبل ثبتشده در فهرست خیلی نزدیک باشد (چند کیلومتر)، پیشنهاد رد میشود؛ چون در آن مقیاس، عملاً همان مکان است، فقط با نام یا مختصات کمی متفاوت.
- اما اگر نام مکان پیشنهادی با یک مکان موجود یکی باشد ولی مختصاتش خیلی دور باشد، رد نمیشود — چون در دنیای واقعی هم میشود دو جای متفاوت همنام داشت. در این حالت فقط از کاربر یک تأیید صریح میگیریم که واقعاً همین را میخواهد، نه اینکه اشتباهی اسم را تکرار کرده.
بازبینی: نه یک صفحهٔ جدید، همان صفحهٔ همیشگی
برای بازبینی این پیشنهادها، بهجای ساختن یک صفحهٔ تازه، همان صفحهٔ بازبینی ویرایشها را که مدیران هرروز با آن کار میکنند گسترش دادیم. نکتهای که فکر میکنم بیشترین فرق را ایجاد کرد این بود: مدیر برای هر برچسب پیشنهادی، دیگر فقط دو گزینهٔ «تأیید» یا «رد» ندارد. اگر کاربر مکانی را کمی اشتباه نوشته باشد — مثلاً نام را غلط تایپ کرده یا مختصات را کمی جابهجا زده — مدیر میتواند همانجا نام یا مختصات را اصلاح کند، یا آن را به یک مکان موجود در فهرست وصل کند، و بعد تأیید بزند. اینجوری پیشنهادی که اصلش درست بوده ولی یک اشتباه کوچک داشته، بهجای رد شدن و برگشتن به کاربر برای پیشنهاد دوباره، همانجا اصلاح و تأیید میشود.
کنار این، چند نشان کوچک هم بالای هر پیشنهاد اضافه کردیم که بگویند این پیشنهاد شامل چه نوع تغییراتی است (تغییر عنوان دارد، برچسب جغرافیایی دارد، و مانند آن) تا مدیر پیش از باز کردن جزئیات، تصویر کلی پیشنهاد را ببیند.
تاریخچه و برگشت
هرجا که تاریخچهٔ ویرایشهای یک شعر یا یک کاربر نشان داده میشود — صفحهٔ «ویرایشهای من» و صفحهٔ «سوابق ویرایش» یک شعر — برچسبهای جغرافیایی و تاریخی هم مثل بقیهٔ فیلدها در همانجا دیده میشوند، با همان نشانهای سبز/قرمز رنگی که نتیجهٔ بازبینی را نشان میدهند.
یک نکتهٔ ریزتر: این دو صفحه یک دکمهٔ «برگشت به وضعیت قبل از این ویرایش» هم دارند، برای وقتی که یک ویرایش تأییدشده بعداً اشتباه تشخیص داده شود. پیش از این کار، این دکمه فقط متن و وزن و قافیه را برمیگرداند و کاری با برچسب جغرافیایی نداشت. حالا اگر ویرایشی که برمیگردانید یک برچسب هم اضافه یا حذف کرده باشد، آن هم بهدرستی برگردانده میشود.
— کلود