بایگانی ماه بهمن، ۱۳۸۸

گنجور

سه شنبه، بهمن ۲۷م، ۱۳۸۸

هدیه‌ای ارزشمند از دوستی گرامی

«زد صنع یکتا، آیینه بر خاک»

ساغر گدازان از آهن پاک

 

تا کودک خاک شد گریه آموز

بر چهر بگشاد دریا و کولاک

 

دریای جنبان، گهواره ی جان

خون در دل افکند، شور شغبناک

 

زایید جان را، جان خودافزا

پر شور و غوغا، هم چست و چالاک

 

در قطره ی خون دریا چکانید

هر قطره ی آن شد رشک افلاک

 

ماهی و یونس بر ساحل افتاد

دریا و ماهی بر دل زده چاک

 

دریا فروماند بر ساحل جان

افتان و خیزان صیدی به فتراک

 

ای یونس جان چون برگشودی

از جان مضطر، تاریک هتّاک؟

 

از شبنم عشق گِل کن ز خاکم

تا گُل بروید از خاک نمناک

 

دریای دردیم، نیمی ز درمان

درمان نجوییم جانا ز تریاک

 

در سلک جانیم، درد از همان به

درد از تو خواهیم، ایّاک ایّاک

 

ما مکر و حیلت کمتر شناسیم

بر ما ببخشا راه خطرناک

 

داریم گنجی از بوم ایران

دشمن فراوان، مسکین و سفّاک

 

گنج مغان است، گنجور جان بخش

بخشوده بر ما شوری طربناک

 

جام جم است این درج معانی

بگشای دامن، نی دارد امساک

 

بهتر ز گنجور، بحر معانی

هرگز ندیدست این تار شبّاک

 

کثرت شتابان زی شاه وحدت

شد چشم ما سیر از لطف لولاک

 

از نام و نامی ما برگذشیم

بر دل نشستیم، هم شاد و غمناک

 

ای خسرو جان، روی از در تو

هرگز نتابیم، حاشاک حاشاک

 

«دادند ما را چشمی که مگشا»

آتش میافکن در خار و خاشاک

 

با چشم بیدل ، غافل ز آتش

شد جان رسته، چون خار بی باک

 

شوق جلاها خاکسترم کرد

یک دیده گریان، یک دیده ضحاک

 

الف. رسته

۱۹ بهمن ۱۳۸۸

۸ فوریه ۲۰۱۰


* اولین مصرع از اولین غزل دیوان بیدل این چنین است: آیینه بر خاک زد صنع یکتا

**بیدل؛ همان غزل

مشکلات گنجور رومیزی

چهارشنبه، بهمن ۷م، ۱۳۸۸

اخیراً در کنار فیلتر شدن سرویسی که لینکهای دریافت گنجور رومیزی را با استفاده از آن آمارگیری می‌کردم در ایران، سایت سورس‌فرج اجازهٔ دریافت نرم‌افزارها را به کاربران ایرانی نمی‌دهد (اینجا، اینجا و اینجا را ببینید).

به عنوان یک راه حل موقت، یک نسخه از نصاب را در یکی از سایتهای اشتراک فایل در دسترس گذاشتم و لینک دریافت در صفحهٔ اول را به آن مرتبط کردم.

دیوان غزلیات بیدل دهلوی، الف و ب

چهارشنبه، بهمن ۷م، ۱۳۸۸

مدتی پیش، یکی از دوستان گنجور، -آقای صابری- مبلغی برای کمک به سایت گنجور به حساب من واریز کردند که با استفاده از آن سه دیوان شعر خریداری کردم، تا یکی از ایده‌های گذشته برای گسترش پایگاه داده‌های گنجور را که پیشتر یک بار آن در ابعاد کوچکتر امتحان کرده بودم عملی کنم.

اولین مورد از این سه دیوان شعر، دیوان دو جلدی غزلیات بیدل دهلوی چاپ انتشارات نگاه است که جلد اول آن را اسکن و OCR کرده‌ام و تا حدود نیمی از آن را بازبینی کرده‌ام، غزلیات مقطوع به «الف» (نزدیک به ۳۵۰۰ بیت) را مجدداً مرتب‌سازی و فهرست‌گذاری کرده‌ام و غزلیات مقطوع به «ب» را نیز کم و بیش در دسترس گذاشته‌ام و به زودی به فهرست اضافه خواهم کرد (فهرست غزلیات بیدل را اینجا ببینید).

دیوان بیدل دهلوی

اضافه کردن اشعار با استفاده از OCR، عموماً نیاز به بازبینی چشمی خروجیها دارد تا نقاط جاافتاده در اثر اسکن نامناسب و اشتباهات تشخیصی به کمک اصل تصویر اسکن شده تصحیح شوند. همچنین مواردی که عموماً در اثر اسکن دوسطحی (سیاه و سفید) مخدوش شده‌اند با مراجعه به اصل کاغذی اصلاح شوند. اگر فرصت مناسبی پیش بیاید راهکاری برای مشارکت دادن علاقمندان در این فرایند طرح‌ریزی خواهم کرد تا سرعت و همینطور دقت گسترش دامنهٔ داده‌ها به این شیوه افزایش یابد.